وضعیت اجرای سهام عدل جاماندگان و چالش‌های پیش‌رو

اجرای سهام عدالت جاماندگان و چالش‌های پیش رو

تخصیص سهام عدل به افراد مشمول، از ارکان اصلی سیاست‌های اقتصادی کشور در سال‌های اخیر محسوب می‌شود؛ بااین‌حال، اجرای این طرح با موانع متعدد روبرو شده است. در این گزارش به بررسی روند پیشرفت این سیاست و افق‌های آن می‌پردازیم.

فرآیند ثبت‌نام و مشکلات موجود

اجرای قانون سهام عدل برای جاماندگان، ابهامات قانونی و اجرایی متعددی را به همراه داشته است. تعداد قابل‌توجهی از متقاضیان که پیش‌تر در سامانه ثبت‌نام کرده‌اند، با گره‌گشایی‌های ناکافی مواجه شده و تقاضای بازبینی پرونده خود را دارند. اکنون این اشخاص می‌توانند از طریق مراجعه به سامانه samanese.ir و تکمیل مجدد فرم‌های مربوطه، اقدامات لازم را انجام دهند.

زمانیت اجرای قانونی

بر اساس مصوبات، دستگاه‌های مربوطه ملزم به اجرای تخصیص سهام به جاماندگان هستند، اگرچه اجرای عملی این قانون به سال ۱۴۰۲ موکول گردید. در قانون بودجه ۱۴۰۲، دولت موظف شد تا از میان سهام متعلق به خود یا شرکت‌های دولتی در بنگاه‌های قابل واگذاری، سهمی را به جاماندگان تخصیص دهد.

شمار جاماندگان شناسایی‌شده در این طرح، به حدود ۴ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر برآورد می‌شود. اما دلایل عدم اجرایی شدن این قانون در سال ۱۴۰۲ چیست؟ وزیر اقتصاد در روزهای پایانی سال گذشته اشاره کرد: با توجه به اختلافات حقوقی در مورد مبنای سبد سهامی که باید به مشمولان جدید واگذار شود، تصمیم گرفته شد ابتدا موانع حقوقی برطرف گردد و سپس سبد سهام برای مشمولان تازه به تصویب برسد.

دیدگاه مسئولان در مورد افق اجرا

ایبراهیم بازیان، سرپرست سازمان خصوصی‌سازی، در مصاحبه‌ای اخیر بیان کرد: دولت هیچ تعهد قطعی نسبت به واگذاری سهام به تمامی شهروندان ندارد. این واگذاری مشروط به وجود منابع مالی است و در صورت فراهم بودن امکانات، سیاست‌های کلان دولت و حاکمیت این موضوع را نهایی می‌کنند.

برای پیگیری جزئیات به‌روز، مراجعه به وزیر اقتصاد انجام شد. ایشان اعلام کرد: هفته پیش جلسات جدیدی با ریاست معاون اول رئیس‌جمهور آغاز شده تا در سال جاری به توافق حقوقی درونی دولت برسیم و خبر آن به‌زودی منتشر خواهد شد.

پیش از این، مهدی حاجی‌وند، مشاور رئیس سازمان بورس در امور سهام عدل، تأکید کرد: در حال حاضر هیچ‌گونه ثبت‌نام جدید برای سهام عدل وجود ندارد. تخصیص سهام به جاماندگان وابسته است به اینکه هیأت دولت منابع موردنیاز را برای توزیع تخصیص دهد.

وضعیت وراث متوفیان مشمول

پیمان نوری، معاون اقتصادی دادستان کل کشور، گفت: با پیگیری و دستور دادستان کل کشور در چارچوب تعیین تکلیف وضعیت وراث متوفیان دارنده سهام عدل، با همکاری مرکز فناوری اطلاعات قوه قضاییه، شرکت سپرده‌گذاری مرکزی و تحت نظارت معاونت حقوقی سازمان بورس، پرونده‌ای که سال‌ها مغفول مانده بود، به نتیجه رسیده است.

او افزود: به‌گونه‌ای که در بازه زمانی کوتاه، وضعیت وراث بیش از یک میلیون متوفی دارنده سهام عدل تعیین تکلیف شده و مانده باید وضعیت مالیاتی سهام آن‌ها براساس مصوبات سال ۱۳۹۹ شورای عالی بورس شفاف گردد.