آیا باید با فرزندتان دوست باشید؟ راهنمای ایجاد رابطه صمیمانه و متعادل
در گذشته به والدین توصیه میشد در مواجهه با کودکان سفت و سخت باشند، اما با ظهور سبکهای متنوع فرزندپروری، مرز میان والد بودن و دوست بودن به مرور زمان کمرنگ شده است. رفتار صحیح چیست؟ آیا باید با فرزندتان دوست باشید؟ در این مقاله به این پرسش پاسخ میدهیم و پیامدهای دوستی بیش از حد با فرزند را بررسی میکنیم. با ما بمانید.
شکل صحیح رابطه والدین با فرزندان
اکثری کارشناسان معتقدند که والدین باید با فرزندان خود روبرو دوستانه داشته باشند، اما همچنان نقش والدین خود را حفظ کنند و به اصول و مقررات خود پایبند بمانند. به نظر متخصصان، کودکان برای رشد و زندگی سالم به محدودیت، قوانین و هدایت والدین نیاز دارند و دوستی بیش از حد با کودکان مانع از تدوین قوانین و مرزبندی در زمینههای گوناگون میشود.
🔗 بیشتر بخوانید: قد چقدر از سلامت ما خبر میدهد؟
دوستی با فرزندان چه پیامدهایی دارد؟
بسیاری از والدین گمان میبرند اگر با فرزندشان دوست باشند، تربیت آسانتر شده و فرزند بیشتر به سخنانشان گوش میدهد. یکی از ارکان مهم تربیت، تعیین محدودیتها و قوانین در حوزههای مختلف است. رابطه دوستانه با فرزند میتواند باعث شود والدینی قوانین ثابتی برای کودک تدوین نکنند و ترجیح دهند صمیمیتر با او برخورد کنند. این امر میتواند مشکلاتی برای هر دو طرف به وجود آورد که در ادامه به برخی از آنها اشاره میشود.
۱. از دست دادن اقتدار والدین
یکی از پیامدهای دوستی بیش از حد با فرزندان، از دست رفتن اقتدار والدین است. کودکان برای ارامش خاطر به اقتدار والدین نیاز دارند؛ آنان باید بدانند که والدین همیشه مراقبشان هستند و بر امور مسلطاند. دوستی افراطی باعث میشود نقش محافظ والدین در ذهن کودک کمرنگ شود و این موضوع باعث بیقراری و اضطراب در کودکان میگردد.
🔗 بیشتر بخوانید: سندروم ویبره خیالی: توهم لرزش گوشی در عصر دیجیتال_آفتاب وطن
فرزندانی نیاز دارند که در کنار صمیمیت و دوستی، گاهی برایشان خط و نشان بکشند، به درخواستهایشان «نه» بگویند و آنان را نصیحت کنند. اگرچه ممکن است کودکان به دلیل وجود مرزها و قوانین تعیینشده عصبانی یا ناراحت شوند، در نهایت حفظ اقتدار و تدوین محدودیت در کنار دوستی و صمیمیت، باعث استحکام بیشتر رابطه والدین و فرزندان میشود.
۲. تنش در رابطه والد-فرزندی
کوشش برای صمیمیت بیش از حد با فرزند میتواند گاهی فشار غیرضروری و غیرمتناسب با سن و درک کودک بر او تحمیل کند. بر اساس پژوهشی در این حوزه، وقتی مادران مجرد اطلاعاتی نظیر جزئیات مالی یا افکار منفی درباره همسر سابق خود را با دخترانشان به اشتراک میگذارند، این کار باعث نزدیکی و صمیمیت بیشتر نمیشود، بلکه منجر به ناراحتی روانی در دختران میگرد.
🔗 بیشتر بخوانید: راهکارهای غلبه بر بیشاندیشی با بهرهگیری از خلاقیت
دلایلی که نباید با فرزندتان دوست باشید
۱. مانع استقلال فرزند میشود
آنا فروید، دختر زیگموند فروید، بنیانگذار روانشناسی کودک بود. او درباره دوستی والدین با فرزندان میگوید: «وظیفه والدین، بهویژه مادر، رها کردن و آزاد ساختن فرزند است.»
به اعتقاد او، والدین باید مانند پرندگان مادر، پرواز کردن و زندگی مستقل را به فرزندان بیاموزند. او پیوند سالم میان والدین و فرزند را پیوندی دوستانه نمیداند، بلکه پیوندی است که در آن والدین با هوشیاری فرزندشان را گامبهگام به سوی خودکفایی سوق دهند.
به باور آنا فروید، مادران و پدرانانی که هدفشان تربیت فرزندان مستقل است، نباید روابط بیش از حد صمیمی با فرزندانشان برقرار کنند، بلکه باید با وقتگذراندن در میان دوستان بزرگسال خود، رفتارهای سالم را برای فرزندان الگو کنند. فرزندان این والدین در آینده بسیار مستقل و خودکفا خواهند بود. این والدین نقش خود را بسیار گستردهتر و مهمتر از رفیقبودن با فرزند میبینند.
۲. فرزندان را درگیر مشکلات زندگی میکند
همه ما والدینی را میشناسیم که روابط دوستانه با فرزندان را برای ترمیم مشکلات گذشته یا حال خود برقرار میکنند. هدف واقعی از فرزندآوری چیست؟ بسیاری از والدین آرزو دارند فرزندشان به تمام اهداف و آرزوهای دستنیافته خودشان برسد؛ در حالی که فرزندان باید مطابق خواستههای خود زندگی کنند و برای رسیدن به آرزوهای شخصی تلاش کنند، نه اینکه نسخههای ایدئالی از والدین باشند.
متأسفانه بسیاری از والدینی که با فرزندشان رابطه دوستانه دارند، ناخواسته فرزندان را در جریان تمام مشکلات زندگی میانگیزند و با این کار به سلامت روان کودک آسیب میرسانند.
۳. انتظارات بیاساس والدین را افزایش میدهد
بسیاری از والدینی که بیش از حد با فرزندانشان دوستانهاند، استعداد و علاقه فرزندان را نادیده میگیرند و کورکورانه برایشان برنامهریزی میکنند. آموزش موسیقی، کلاسهای زبانهای خارجی، فوتبال، مدیتیشن و یوگا بخشی از این برنامهریزیهای فشردهاند.
این افراد تمام انرژی خود را صرف ساختن رزومه درخشان برای فرزندان میکنند. در حالی که کارشناسان بارها از مضرات فعالیتهای فوقالحد بر فراز برنامه هشدار دادهاند. مربیان، روانشناسان رشد و پزشکان معتقدند برنامهریزی بیش از حد میتواند باعث افسردگی، اضطراب، چاقی، خستگی、 تحریکپذیری، افکار خودکشی و کاهش خلاقیت کودکان شود.
۴. باعث میشود فرزندان در آینده خودشیفته شوند
اکثری والدین که بیش از حد با فرزندانشان صمیمیاند، مدام در حال ستایش و تمجید از دستاوردهای آنان هستند. تعریف و تحسین اثرات خوبی دارد، به شرطی که به اندازه باشد. تحسین بیش از حد کودکان، افراد خودشیفتهای را تربیت میکند که در آینده نیازمند تایید مداوماند و در صورت عدم تحسین، سرخورده میشوند.
چگونه در رابطه والد-فرزندی تعادل ایجاد کنیم؟
هیچ پدری و مادری دوست ندارد احساس دیکتاتوری کند. بیشک شما فرزندان خود را دوست دارید، از حضور کنار آنان لذت میبرید و میخواهید با آنها وقت بگذرانید. این موارد به معنای تسلیم شدن از نقش والدینی نیست. روشهایی وجود دارد که بتوانید تجربههایی مشابه دوستان با فرزند داشته باشید بدون اینکه وظایف والدینی خود را فراموش کنید.
در واقع برقراری رابطه دوستانه با فرزندان اهمیت بسیار دارد. محققان دریافت کردهاند که کودکانی که والدین صمیمی، پشتیبان و همدل دارند، درسخوانترند و کمتر در درگیریها و مسائل حاشیهای مبتلا میشوند. میخواهید بدانید چگونه با فرزندتان رابطهای صمیمانه و متعادل برقرار کنید؟ مسلماً وقتی فرزند کوچک است، تمام تصمیمات را شما میگیرید، اما هرچه بزرگتر شود، مستقلتر و خودمختارتر میگردد و در این شرایط شما باید در نقش مربی عمل کنید، او را راهنمایی کنید و اجازه دهید در تصمیمگیریها سهم داشته باشد.
البته سنی که در آن باید به تدریج عقبنشینی کنید، به میزان بلوغ و مسئولیتپذیری کودک بستگی دارد. نکته قابل توجه دیگر این است که در این شرایط نباید کودک را کاملاً آزاد رها کنید؛ قطعاً با بزرگ شدن کودک، قوانین و مرزی که برای او تعیین میکنید نیز تغییر خواهند کرد.
همچنین میتوانید به دنبال فرصتهایی برای گذراندن وقت مشترک و انجام فعالیتهایی باشید که هر دو از آن لذت میبرید. نکته مهم دیگر اینکه شما نباید تمام نیازهای خود به ارتباط دوستانه را با فرزند برآورده کنید؛ رابطه دوستانه با فرزند تنها باید بخشی از روابط دوستانه شما باشد. تقویت روابط صمیمی با دوستان و همسر نیز اهمیتی بسزا دارد. هر هفته زمانی را به همراهی با بزرگسالان اختصاص دهید. انجام این کار به شما امکان میدهد روابط باکیفیت با دیگران برقرار کنید و بیش از حد به فرزند وابسته نشوید.
سخن پایانی
درباره رابطه دوستانه والدین با فرزندان قانون یکسان و قطعی وجود ندارد. بهترین رویکرد این است که سبک فرزندپروری خود را با نیازهای فردی هر یک از فرزندان تطبیق دهید. بهتر است به جای آنکه دوست خوبی باشید، پدر و مادری خوب باشید.
رابطه شما با فرزندتان چگونه است؟ به نظرتان دوستی با فرزند مفید است یا مضر؟ لطفاً نظرات و تجربیات ارزشمند خود را با ما و سایر کاربران در میان بگذارید.