تحلیل وضعیت توزیع بلیتهای نوروزی ۱۴۰۳: چالشهای ناوگان
تحلیل وضعیت توزیع بلیتهای نوروزی ۱۴۰۳ چالشهای ناوگان، بازار سیاه و سیاستهای جدید فروش, با ورود به سال ۱۴۰۳ و آغاز تعطیلات نوروزی، بار دیگر عملکرد سیستم حملونقل عمومی کشور و نحوه توزیع بلیتهای مسافری در کانون توجه قرار گرفته است.
فرسودگی ناوگان در بخشهای جادهای، ریلی و هوایی، زمینهساز بروز مجدد پدیده بازار سیاه بلیط شده است؛ مسالهای که در سالهای گذشته نیز بارها تکرار شده و راهحل قطعی برای آن یافت نشده است.\کمبود بلیت در برابر تقاضای بالامثال بارز این وضعیت را میتوان در فروش بلیتهای راهآهن مشاهده کرد.
فروش بلیت در بخشهای اتوبوسرانی و هوایی نیز تا این لحظه آغاز نشده، اما پیشبینیها حاکی از آن است که روند عرضه در این بخشها نیز تفاوت چندانی با بخش ریلی نخواهد داشت.افزایش حجم مسافران در ایام عید، پدیده تازهای نیست و مسئولان دستگاههای اجرایی نیز از ابعاد آن آگاهند. سید میعاد صالحی، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران، از گذشت تعداد مسافران سالانه ریلی از مرز ۳۰ میلیون نفر خبر داد.
با وجود این آمار، تلاش جدی برای افزایش واگنها، لوکوموتیوها، اتوبوسها و هواپیماها در مقطع نوروز هر ساله صورت نمیپذیرد.
مدیرعامل راهآهن از زیاندهی بخش مسافربری شبکه ریلی پرده برداشته و اعلام کرد که تعداد واگنهای مسافربری در طول ۱۴ سال گذشته از دو هزار به هزار واحد کاهش یافته است. برقراری شکاف بین قیمت واقعی و تعرفه اعلامی بلیط، از دلایل اصلی زیاندهی ذکر شده، اما ریشهیابی عمیقتر نشان میدهد که عدم وجود سرمایهگذاران داخلی و خارجی مانع اصلی نوسازی ناوگان است.
از فروش بلیط اتوبوس در ایام نوروز با قیمت مصوب ستاد تنظیم بازار خبر داد.
او تأکید کرد که تاکنون هیچ مجوزی برای افزایش قیمت از سوی این ستاد صادر نشده، با این حال تقاضای شرکتهای اتوبوسرانی برای افزایش تعرفه را تایید نمود.
بر اساس گزارشهای کاربران و بازدیدهای میدانی از ترمینالها، قیمت بلیت اتوبوس در طول پاییز و زمستان گذشته حداقل دو بار افزایش یافته است؛ بنابراین احتمال افزایش مجدد در ایام نوروز دور از انتظار نیست.باقرجوان افزود که ۷۵۰۰ دستگاه اتوبوس فعال در ناوگان حملونقل جادهای و ۴۰۰۰ دستگاه دیگر برای مسافتهای کوتاه، در ایام نوروز خدماترسانی خواهند کرد. با وجود این ارقام، فاصله قابلتوجهی با ناوگان ایدهآل وجود دارد.
نکته قابل تأمل این است که ناوگان مسافربری ایران تنها در سال ۱۳۹۸ و پیش از پاندمی کرونا، نزدیک به ۱۶ هزار اتوبوس فعال داشت.\\در رویکردی دیگر، سید کمال هادیانفر، معاون حملونقل وزیر راه و شهرسازی، از طرحی برای توزیع عادلانه بلیط سخن گفت. بر اساس این طرح، کلیه بلیتها در یک روز خاص عرضه نخواهند شد. حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد بلیتها قبل از ۲۴ یا ۴۸ ساعت هر روز سفر عرضه میگردند تا در آخرین روزهای تعطیلات نوروزی نیز بلیت موجود باشد.
همچنین ۶۰ تا ۷۰ درصد بلیتها باید به صورت رفتوبرگشت به فروش برسد. زمان آغاز فروش بلیتهای نوروزی در بخشهای هوایی و جادهای، بیستم اسفند ماه اعلام شده است. بیگمان افزایش بازه زمانی فروش، امکان دسترسی شهروندان برای خرید بلیت را ارتقا میبخشد.