فروپاشی روانی: علل، علائم و روش‌های درمان
فروپاشی روانی نوعی اختلال است که در پاسخ به محرک‌های استرس و اضطراب رخ می‌دهد و باعث می‌شود فرد نه تنها از کار، تفریح و زندگی روزمره لذت نبرد، بلکه از انجام ساده‌ترین وظایف روزمره مانند مسواک‌زدن یا دوش‌گرفتن نیز منصرف شود. می‌دانید ریشه این بحران چیست و چه افرادی بیشتر در معرض آن قرار دارند؟ با ما همراه بمانید تا به طور مفصل درباره آن صحبت کنیم و نگاهی به راهکارهای درمان بیندازیم.
فروپاشی روانی چیست؟
فروپاشی روانی (Nervous Breakdown) اصطلاحی است برای توصیف نوعی بحران سلامت روان. گاهی در پی تغییرات اساسی، مشکلات مالی یا اندوه ناگهانی، فرد دچار استرس، اضطراب و نگرانی فراوان می‌شود به طوری که از انجام کوچک‌ترین فعالیت‌های زندگی روزمره باز می‌ماند؛ برای مثال نمی‌تواند بر چالش‌های ریز و درشت زندگی غلبه کند و همواره از نظر جسمی، ذهنی و عاطفی تحت فشار است. این حالت که فروپاشی عصبی، روانی یا منتال بریک‌داون نامیده می‌شود، ازهم‌گسیختگی ذهن فرد را توصیف می‌کند. افرادی با سابقه خانوادگی اختلالات اضطرابی بیشتر در معرض این فروپاشی هستند.
🔗 بیشتر بخوانید: چطور رابطه جنسی را اغاز کنیم؟_آفتاب وطن
علائم فروپاشی عصبی
این علائم می‌توانند جسمی، روانی و رفتاری باشند.
برخی از علائم روانی و رفتاری عبارتند از:
🔗 بیشتر بخوانید: هاشمی: افزایش تعرفه‌های اینترنتی زیر ۸۰ درصد در ۵ سال بوده است
- اضطرابی که نمی‌توانند مهار کنند. این اضطراب با ناامیدی، درماندگی، نگرانی، مشکل تمرکز و افکار خودآزاری گاه‌گاهین همراه است.
- در انزوا غرق شده و به همراهی با خانواده و دوستان یا انجام فعالیت‌های روزمره بی‌علاقه می‌شوند.
- نمی‌توانند به درستی تمرکز کنند و تصمیم بگیرند.
- مدام حس ضعف دارند و نمی‌توانند خوش‌اخلاق باشند.
- دچار وهم می‌شوند و قادر به تفکیک حقیقت از تصورات ذهنی خود نیستند یا مدام حس می‌کنند کسی در حال تماشا و تعقیب آنهاست.
نشانه‌های جسمی این عارضه شامل:
- همیشه خسته و کم‌انرژی هستند، چون خواب خوب و راحت شبانه ندارند.
- به‌خاطر خستگی مداوم و بی‌میلی به مراقبت از بهداشت شخصی، در برابر بیماری‌های گوناگون ضعیف می‌شوند.
- در ناحیه فک، گردن یا کمر حس تنش و درد عضلانی دارند.
- با گرفتگی معده و حرکات نامنظم روده دست‌وپنجه نرم می‌کنند.
- همیشه تپش قلب دارند و تحت تاثیر حملات آزاردهنده پانیک به سختی نفس می‌کشند.
- دست‌هایشان همیشه سرد یا برافروخته و داغ است.
دلایل فروپاشی روانی چیست؟
رویدادهایی که باعث استرس زیاد و طاقت‌فرسا می‌شوند، می‌توان مهم‌ترین عوامل فروپاشی روانی تلقی کرد. بیایید ببینیم مهم‌ترین دلایل منتال بریک‌داون چیست و در پاسخ به چه محرک‌هایی رخ می‌دهد.
🔗 بیشتر بخوانید: دفاع شخصی بانوان؛ ۷ تکنیک حرفه‌ای که هر زنی باید بلد باشد_آفتاب وطن
- اندوه بزرگ در زندگی شخصی نظیر سوگ مرگ عزیزان یا طلاق؛
- سختی مالی؛
- آشفتگی خانوادگی و مشکلات زناشویی؛
- استرس کاری مداوم (فرسودگی شغلی) و مشکلات مربوط به محیط کار یا مدرسه؛
- صدمه‌های جسمی و روحی مزمن؛
- بی‌خوابی و سایر اختلالات خواب؛
- خشونت.
به یاد داشته باشید که افراد «نقطه ناکامی» متغیری دارند. رویدادی که می‌تواند باعث فروپاشی روانی کامل یک فرد شود، احتمالاً برای فرد دیگر رویدادی گذرا و مهارشدنی باشد.
تشخیص منتال بریک‌داون
در جلسه تشخیص، پزشک از شما در مورد سابقه سلامت خود و اعضای خانواده‌تان می‌پرسد و داروهای گیاهی و شیمیایی که در حال حاضر مصرف می‌کنید را بررسی می‌کند. در مورد مصرف مواد مخدر و الکل با پزشک صریح باشید و علائم آزاردهنده را صادقانه بیان کنید. ممکن است پزشک معاینه جسمی انجام دهد و چند آزمایش تجویز کند تا اطمینان یابد این حالت ناشی از بیماری‌های جسمی نیست. در نهایت پس از اطمینان از ریشه روانی مسئله، شما را برای آغاز درمان به متخصصان سلامت روان ارجاع می‌دهد.
راهکارهای مهار و درمان فروپاشی عصبی
۱. روان‌درمانی
رفتاردرمانی شناختی (CBT) موثرترین روش روان‌درمانی برای مهار فروپاشی روانی است. هدف درمانگر در این جلسات، درمان اضطراب، افسردگی و سایر مشکلات سلامت روان با تغییر نحوه تفکر، احساس و رفتار فرد است. برای رسیدن به این هدف، درمانگر الگوهای فکری مشکل‌ساز را شناسایی می‌کند و مهارت‌های مقابله‌ای برای واکنش بهتر به موقعیت‌های چالش‌برانگیز را به فرد آموزش می‌دهد.
در طول جلسات رفتاردرمانی شناختی، ضمن صحبت در مورد علائم و توصیف حالات و احساسات خود، افکار و رفتارهای خود را عمیق‌تر از همیشه کاوش می‌کنید تا بهترین پاسخ به هرکدام را بیابید. بدین ترتیب یاد می‌گیرید با به‌کارگیری مهارت‌های حل مسئله، با مسائل ریز و درشت زندگی کنار بیایید و جسم و روح خود را آرام نگه دارید.
۲. دارو‌درمانی
هیچ پزشکی برای درمان فروپاشی روانی مستقیماً قرص و دارو تجویز نمی‌کند، اما اگر عامل اصلی منجر به منتال بریک‌داون، اضطراب، افسردگی، بی‌خوابی یا سایر مشکلات جدی سلامت روان باشد، داروهایی برای درمان آن‌ها تجویز خواهد کرد.
۳. تغییر سبک زندگی
با تغییرات کوچکی در سبک زندگی می‌توان گسترده‌ترین حالت فروپاشی عصبی را مهار و درمان کرد، به شرطی که این تغییرات مداوم و پایدار باشند.
- رژیم غذایی سالم و متعادل حاوی انواع میوه و سبزیجات تازه، غلات کامل، پروتئین، آجیل، دانه‌ها و حبوبات داشته باشید. تغذیه مناسب انرژی بدن و کیفیت خواب را افزایش می‌دهد تا بدن کمتر حس ضعف و خستگی کند.
- محرک‌هایی نظیر کافئین، الکل و مواد مخدر را از رژیم غذایی روزمره حذف کنید.
- برای مقابله با استرس از تکنیک‌های تسکین اعصاب نظیر مدیتیشن، تمرینات تنفسی، طب سوزنی و ماساژ‌درمانی بهره بگیرید.
- روتین خواب منظمی داشته باشید. برای مثال یک ساعت قبل از خواب حمام آب داغ بگیرید، تمام وسایل الکترونیکی را خاموش کنید و اندک کتاب بخوانید.
- ورزش کردن داروی درد تعداد زیادی از بیماری‌های روحی مزمن است، به‌ویژه اگر در قالب فعالیت گروهی فرد را به حضور در جمع ترغیب کند.
- بین مأموریت‌های روزمره، استراحت‌های کوتاه بگنجانید و ذهن‌تان را سازماندهی کنید. در پایان هر روز دستاوردها و کارهای انجام‌شده را مرور کنید و اگر موفق به تکمیل برخی کارها نشده‌اید، به جای سرکوب و توهین به خود، آن را در لیست روز بعد قرار دهید.
- تا بهبودی کامل استرس، اضطراب، افسردگی و بازیابی سلامت روان، جلسات مشاوره را قطع نکنید.
درمان فروپاشی روانی چه مقدار زمان می‌برد؟
رهایی از دام مشکلات روحی زمان مشخصی ندارد. هرکس بسته به شدت استرس و توانایی فردی مقابله با آن، مدت زمان متغیری با نشانه‌های فروپاشی عصبی دست‌وپنجه نرم می‌کند. اگر پزشک عوامل ریشه‌ای را به درستی تشخیص دهد و دوره درمان آغاز شود، می‌توان امیدوار بود نشانه‌های بحران در بازه ۶ ماه از بین بروند.
چطور به این افراد پشتیبانی کنیم؟
- با حوصله به سخنانشان گوش دهید. نیاز شنیدن‌شدن در دوران فروپاشی عصبی از همیشه پررنگ‌تر است.
- همدل باشید و رنج‌هایشان را تصدیق کنید. هرگز دلیل حال بدشان را بی‌اهمیت ننمایید.
- زبان به نصیحت باز نکنید. فقط بپرسید چه کمکی از دست‌تان برمی‌آید.
- بدون کنایه تشویقشان کنید به سراغ مشاور بروند.
- اگر نشانه‌های خودآزاری یا افکار خودکشی را در گفتار یا رفتار فرد دیدید، حتماً به خانواده و پزشک متخصص اطلاع دهید.
کلام آخر
فروپاشی عصبی یا روانی واکنش شدید ذهن ما به محرک‌های استرس، اضطراب و سایر عوامل صدمه‌زاست. مهار و درمان این اختلال نیازمند تلاش جدی و اراده فرد است تا به تدریج بر نشانه‌های جسمی، روحی و رفتاری آن تسلط یابد و سلامت روان خود را مجدداً بدست آورد. در این مسیر، راهنمایی‌های درمانگر برای تسریع در بهبود ذهن ازهم‌گسیخته بیمار حیاتی است.
شما چقدر در مورد فروپاشی روانی می‌دانید؟ اگر تجربه‌ای در این حوزه دارید، مشتاق شنیدن نظرات و دانسته‌های ارزشمندتان هستیم.
در افسردگی غم به لایه‌های عمیق زندگی نفوذ کرده و اختلالاتی در احساسات و حرکت شما به‌وجود می‌آورد. اگر حس افسردگی دارید، حتما با پشتیبانی یک روانشناس متخصص مشکل را ریشه‌یابی کنید و برای حل آن راهکار بگیرید. برای ربط با مشاور متخصص افسردگی روی دکمه زیر کلیک کنید.
]]>
به پشتیبانی زبان بدن، ناگفته‌ها را بگویید و بشنوید