قیمت گوشت سال به کمتر از ۵۰۰ هزار تومان می‌رسد

قیمت گوشت به کمتر از ۵۰۰ هزار تومان رسید

با توجه به بارندگی‌های اخیر، افزایش تشکیل گوشت داخلی، کاهش قیمت نهاده و همچنین توزیع نهاده‌های زمان‌دار شش‌ماهه برای عشایر، انگیزه دامداران برای تشکیل گله تقویت شده است.

همچنین واردات گوشت منجمد نسبت به سال گذشته دو برابر شده و تا پایان ماه رمضان به ۱۰۰ هزار تن خواهد رسید، به طوری که روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ تن گوشت گرم در سراسر کشور توزیع می‌گردد.

تحلیل بازار گوشت و پیش‌بینی‌های قیمتی

کارشناسان بازار proteínaهای حیوانی معتقدند که هم‌اکنون شرایطی فراهم شده که می‌تواند تا پایان سال جاری قیمت گوشت گوساله را به زیر ۵۰۰ هزار تومان در کیلوگرم بکشد. این پیش‌بینی بر اساس سه عامل اصلی است: افزایش عرضه داخلی، رشد بی‌سابقه واردات، و کاهش چشمگیر قیمت خوراک دام.

افزایش تشکیل گله و اثرات بارندگی

بارندگی‌های خوب سال جاری باعث شده مرتع‌های طبیعی مجدداً زنده شوند و هزینه‌های چرایی دامداران به شدت کاهش یابد. این موضوع به همراه توزیع نهاده‌های ارزان‌قیمت توسط سازمان حمایت تولیدکنندگان نهاده، حاشیه سود دامداری را افزایش داده و انگیزه برای نگهداری گله‌های مادری و تولید مثل را تقویت کرده است. آمارهای سازمان جهاد کشاورزی نشان‌دهنده رشد ۱۲ درصدی در تعداد گله‌های گوساله در مقایسه با سال گذشته است.

برنامه‌ریزی واردات برای ثبات بازار

دولت در راسته کنترل بازار و جلوگیری از نوسانات قیمتی، مجوز واردات ۱۰۰ هزار تن گوشت منجمد تا پایان ماه رمضان را صادر کرده که دو برابر حجم واردات سال گذشته است. این اقدام به‌منظور تامین نیازهای مصرفی در ماه رمضان و جلوگیری از کمبود مصنوعی انجام شده است. هم‌زمان روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ تن گوشت گرم از ذبح‌خانه‌های مجاز در سراسر کشور توزیع می‌شود که تدارکات مناسب برای روزه‌داران را تضمین می‌کند.

روند قیمت نهاده و تأثیر بر هزینه تولید

قیمت ذره و کسب سویا به عنوان دو مؤلفه اصلی راسیون دام، در بازارهای جهانی و داخلی روند نزولی داشته است. این کاهش به‌دنبال رکود نسبی در تقاضای جهانی و برداشت‌های خوب در کشورهای تولیدکننده اصلی رخ داده. دامداران ایرانی که سال گذشته با قیمت‌های رکوردی نهاده روبرو بودند، اکنون می‌توانند با هزینه کمتر راسیون موثری تهیه کنند که مستقیماً بر قیمت نهایی گوشت تأثیر می‌گذارد.

حمایت از عشایر و دامداران کوچ

برنامه توزیع نهاده زمان‌دار شش‌ماهه برای عشایر، یکی از سیاست‌های موثر وزارت جهاد کشاورزی در حمایت از تولیدکنندگان سنتی است. این برنامه شامل تخصیص ۳۰۰ هزار تن نهاده با قیمت‌های ترجیحی و تسهیلات پردازش ۱۸ ماهه با سود ۱۸ درصدی می‌شود. عشایر که بیش از ۳۰ درصد تولید گوشت قرمز کشور را تامین می‌کنند، با این حمایت‌ها می‌توانند گله‌های خود را حفظ و توسعه دهند.

چالش‌های پیش رو و راهکارها

با وجود پیش‌بینی‌های مثبت، چالش‌هایی نظیر نوسانات نرخ ارز، هزینه‌های حمل‌ونقل، و مدیریت زنجیره توزیع همچنان وجود دارد. آفتاب وطن گزارش داده که وزارت صمت با همکاری سازمان حمایت، طرح «گوشت ارزان رمضان» را اجرا کرده که شامل تأسیس ۲ هزار فروشگاه موقت و موبایل در سراسر کشور برای عرضه مستقیم گوشت به مصرف‌کننده نهایی با حذف واسطه‌ها می‌شود.

منظور بازار در ماه‌های آینده

تحلیلگران معتقدند که با ادامه روند فعلی، عرضه گوشت در بازار تا پایان تابستان به حد اشباع خواهد رسید و این امر فشار نزولی بر قیمت‌ها را تشدید می‌کند. پیش‌بینی می‌شود قیمت گوشت گوساله با استخوان در فروشگاه‌های خرده‌فروشی به بازه ۴۵۰ تا ۴۸۰ هزار تومان برسد که نشان‌دهنده کاهش ۲۰ تا ۲۵ درصدی نسبت به اوج قیمت‌های سال گذشته خواهد بود. این روند می‌تواند قدرت خرید خانوارها را بهبود بخشد و امنیت غذایی پروتئینی را تقویت نماید.

نقش تعاونیات و توزیع مستقیم در کاهش قیمت

یکی از استراتژی‌های کلیدی برای تحقق قیمت‌های زیر ۵۰۰ هزار تومانی، تقویت شبکه تعاونیات روستایی و شهری در توزیع گوشت است. آفتاب وطن از قول مسئولان وزارت تعاونیات، کار و رفاه اجتماعی گزارش داده که بیش از ۵ هزار واحد تعاونی در سراسر کشور در طرح «گوشت از تولیدکننده تا مصرف‌کننده» مستقر شده‌اند. این واحدها با خرید مستقیم از دامداران و ذبح‌خانه‌ها، حاشیه سود واسطه‌ها را حذف و قیمت نهایی را تا ۱۵ درصد کاهش می‌دهند. در ماه‌های اخیر، سهم تعاونیات در توزیع گوشت قرمز از ۸ درصد به ۲۲ درصد رسیده که نشان‌دهنده موفقیت این مدل است.

تأثیر صادرات جانبی و کنترل مرزی

فرار کالا و صادرات غیررسمی گوشت و زنده‌گاو به کشورهای هم‌جوار، یکی از عوامل اصلی افزایش قیمت در سال‌های گذشته بوده است. با تشدید کنترل‌های مرزی و راه‌اندازی سامانه‌های هوشمند رصد ترافیک باربری در گمرک‌های مرزی، حجم صادرات غیرمجاز به شدت کاهش یافته است. فرماندهی انتظامی مرزی اعلام کرده که در ۶ ماه اول سال جاری، بیش از ۱۲ هزار رأس گاو زنده و ۸۰۰ تن گوشت مهربانی در مرزهای غربی و شمالی ضبط و به چرخه توزیع داخلی بازگردانده شده است. این اقدام عرضه داخلی را افزایش داده و فشار قیمتی را کاهش می‌دهد.

تکنولوژی و شفافیت در قیمت‌گذاری

راه‌اندازی سامانه «نما» (نظارت بر بازار مایحتاج) توسط وزارت صمت، شفافیت قیمت‌گذاری را در سطح خرده‌فروشی فراهم آورده است. این سامانه به‌صورت لحظه‌ای قیمت‌های پایه و سقف گوشت در هر شهر را اعلام می‌کند و شهروندان می‌توانند از طریق اپلیکیشن موبایل، مغازه‌های مخالفه را گزارش دهند. آمارها نشان می‌دهد که با فعال‌سازی این سامانه، نوسانات قیمتی بین مناطق مختلف شهرها از ۲۵ درصد به کمتر از ۸ درصد کاهش یافته است. این شفافیت مانع از انبارداری مصنوعی و قاچاق قیمتی می‌شود.

حمایت‌های مالی و تسهیلات بانکی برای دامداران

بانک کشاورزی و بانک رفاه کارگران با تخصیص تسهیلات ۱۰۰ هزار میلیارد ریالی با سود ۱۸ درصدی و مهلت ۳ ساله، سرمایه‌گذاران قطاع دامداری را پشتیبانی کرده‌اند. این تسهیلات برای ساخت و تجهیز مزارع مدرن، خرید گله مادری پرورشی، و تامین انبارهای نهاده تخصیص یافته است. همچنین طرح بیمه گله با پوشش ۹۰ درصد ریسک‌های مرگ‌ومیر، بیماری و سرقت، امنیت سرمایه‌گذاری را تضمین کرده و دامداران را به توسعه تولید تشویق می‌کند.

مقایسه با سال‌های گذشته و روند جهانی

بررسی روند قیمتی ۵ ساله نشان می‌دهد که قیمت گوشت گوساله در ایران همواره تحت تأثیر نوسانات ارز و قیمت‌های جهانی خوراک بوده است. با این حال، سال جاری برای اولین بار است که با وجود نوسانات نرخ ارز، قیمت گوشت روند نزولی داشته است. در سطح جهانی، سازمان غذا و کشاورزی (فائو) پیش‌بینی کرده که قیمت‌های جهانی گوشت در سال جاری ۵ تا ۷ درصد کاهش یابد به‌دنبال افزایش تولید در برزیل، آرژانتین و استرالیا. این روند جهانی هم‌جهت با سیاست‌های داخلی، زمینه‌ساز کاهش قیمت در ایران شده است.

برنامه‌های وزارت صمت برای ماه‌های آینده

وزیر صمت در جلسه اخیر هیات نظارت بر بازار اعلام کرد که تا پایان سال، ۵۰ هزار تن گوشت منجمد اضافه از ذخایر استراتژیک در بازار عرضه خواهد شد. همچنین طرح «گوشت ارزان مدارس و اردوهای تابستانی» با هدف تأمین پروتئین برای دانش‌آموزان و نوجوانان تدوین شده که شامل توزیع ۲۰۰ تن گوشت روزانه در مراکز آموزشی است. آفتاب وطن گزارش می‌دهد که وزارت صمت در حال مذاکره با ۳ کشور صادرکننده اصلی برای امضای قراردادهای بلندمدت تامین گوشت با قیمت‌های ثابت است که ثبات بازار را در سال‌های آینده تضمین می‌کند.

توصیه‌ها به مصرف‌کنندگان

کارشناسان تغذیه و اقتصاد خانوار توصیه می‌کنند که با توجه به روند نزولی قیمت، خانوارها می‌توانند با خرید برنامه‌ریزی و استفاده از کانال‌های توزیع رسمی (تعاونیات، فروشگاه‌های staat، و اپلیکیشن‌های رسمی)، از قیمت‌های مناسب بهره‌مند شوند. خرید انبوه در زمان‌های مناسب و یخ‌سازی اصولی، می‌تواند هزینه‌های پروتئینی خانوار را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. همچنین تنوع در مصرف پروتئین‌ها (مرغ، ماهی، بقولیات) به‌جانب گوشت قرمز، تعادل تغذیه‌ای و اقتصادی را فراهم می‌آورد.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز

هم‌افزایی عوامل عرضه‌ای (افزایش تولید داخلی، رکورد واردات، کنترل مرزی)، تقاضایی (کاهش قدرت خرید، تغییر الگوی مصرف)، و سیاستی (حمایت‌های دولتی، شفافیت قیمتی، توزیع مستقیم) شرایطی را فراهم آورده که تحقق قیمت گوشت زیر ۵۰۰ هزار تومان تا پایان سال، سناریوی محتمل‌ترین بازار است. آفتاب وطن با استناد به نظر کارشناسان، پیش‌بینی می‌کند که این روند نزولی با شیب ملایم تا اواسط سال آینده ادامه یافته و قیمت گوشت گوساله در بازه ۴۰۰ تا ۴۵۰ هزار تومان تثبیت شود، که بزرگترین دستاورد سیاست‌های حمایتی از تولیدکننده و حمایت از مصرف‌کننده در سال‌های اخیر خواهد بود.