آشنایی با پیکل بال؛ ورزشی جذاب برای تمام سنین

پیکل بال یکی از ورزش‌های راکتی است که ترکیبی از پینگ‌پنگ، تنیس و بدمینتون محسوب می‌شود. اگرچه این بازی در اوایل دهه ۱۹۶۰ در آمریکا برای سرگرمی کودکان ابداع گردید، امروزه در سراسر جهان مخاطبان بسیاری در گروه‌های سنی مختلف پیدا کرده است. امکان انجام این ورزش در فضای باز و سالن‌های سرپوشیده وجود دارد. در ادامه به بررسی پیشینه، قوانین، روش بازی، تجهیزات لازم، فواید و آسیب‌های احتمالی این رشته ورزشی محبوب می‌پردازیم.

پیکل بال چیست؟

سال ۱۹۶۵ در شهر بین‌بریج آیلند ایالت واشنگتن، سه پدر به نام‌های جوئل پریچارد، بیل بل و بارنی مک‌کالوم، با هدف سرگرم‌سازی فرزندان در یک روز بارانی، پایه‌های پیکل بال را نهادند. ایده اولیه آن‌ها استفاده از راکت‌های قدیمی پینگ‌پنگ و یک توپ سوراخ‌دار در زمین بدمینتون بود، که به سرعت به فعالیتی برای بزرگسالان تبدیل گردید.

🔗 بیشتر بخوانید: سندرم خستگی مزمن؛ از علت تا درمان

با گذشت زمان، این سرگرمی روزه بارانی به پدیده‌ای جهانی مبدل شد. این ورزش در طول سال‌ها تکامل یافت و تجهیزات تخصصی و زمین‌های اختصاصی برای آن تدوین گردید. اولین زمین دائمی پیکل بال در سال ۱۹۶۷ ساخته شد و در سال ۱۹۷۶ مجله آمریکایی «تنیس» (Tennis magazine) به طور رسمی آن را معرفی کرد. از سال ۱۹۸۴ انجمن پیکل بال ایالات متحده (USAPA) مدیریت این ورزش را بر عهده گرفت و اکنون مسابقات و سازمان‌های متعددی در سطح جهان وجود دارد.

تجهیزات و لوازم مورد نیاز

برای تجربه اولیه این ورزش، می‌توانید از وسایل موجود در خانه، اجاره‌ای یا خریداری از فروشگاه‌های ورزشی استفاده کنید. انجمن پیکل بال آمریکا دستورالعمل‌های دقیقی برای ابعاد زمین، تور، راکت و توپ مناسب تدوین نموده است. برخی فروشندگان نیز پکیج‌های کامل و لوازم جانبی را عرضه می‌کنند.

🔗 بیشتر بخوانید: اختلال شخصیت سایکوپت + تست و درمان_آفتاب وطن

۱. کفش و لباس مناسب

خرید لباس مخصوص الزامی نیست. انتخاب پوشش بر اساس شرایط آب‌وهوا و نوع فضای بازی (باز یا بسته) انجام می‌شود. می‌توان از شلوارک، دامن ورزشی (skorts) یا شلوارهای رطوبت‌گر با تی‌شرت و در صورت لزوم ژاکت استفاده کرد. در فضای باز، کلاه و عینک آفتابی ورزشی برای محافظت از چشم توصیه می‌شود.

کفش باید حمایت جانبی مناسب را فراهم آورد، همانند کفش‌های تنیس. کفش‌های پیاده‌روی یا دویدن معمولاً برای حرکات جانبی پیکل بال مناسب نیستند.

🔗 بیشتر بخوانید: ۵ راز شبانه برای پایین آوردن فشار خون بدون قرص

۲. تور پیکل بال

تور باید حداقل عرض ۲۱ فوت و ۹ اینچ (۶.۶۳ متر) و ارتفاع ۳۰ اینچ (۷۶ سانتی‌متر) داشته باشد. این تور از پارچه مشبک با نوار سفید در بخش بالا ساخته می‌شود. ارتفاع در کناره‌ها ۳۶ اینچ (۹۱ سانتی‌متر) و در مرکز ۳۴ اینچ (۸۶ سانتی‌متر) است.

۳. توپ پیکل بال

توپ‌های پیکل بال شبیه توپ ویفل‌بال (whiffle ball) هستند. از پلاستیک بدون درز و قالب‌گیری شده ساخته شده و سوراخ‌های اندازه‌های مختلفی دارند. رنگ‌ها معمولاً زرد، سیاه، آبی یا چندرنگ می‌باشند.

توپ‌های فضای باز سنگین‌تر، سخت‌تر، صاف‌تر و با سوراخ‌های کوچک‌تر و بیشتر (نزدیک به ۴۰ سوراخ) هستند. توپ‌های سالن سبک‌تر، نرم‌تر و با سوراخ‌های کمتر (نزدیک به ۲۶ سوراخ) می‌باشند. این دو نوع قابل تعویض نیستند. قطر استاندارد ۲.۸۷ تا ۲.۹۷ اینچ (۷.۲۹ تا ۷.۵۴ سانتی‌متر) و وزن کمتر از توپ تنیس است که ضربه‌زدن را آسان‌تر و سرعت بازی را نسبتاً کندتر می‌کند.

۴. راکت پیکل بال

برخلاف تنیس و بدمینتون، راکت پیکل بال مسطح است و شبیه راکت پینگ‌پنگ می‌باشد. مدل‌های اولیه از چوب چندلایه بودند، اما نمونه‌های امروزی با تکنولوژی پیشرفته‌تر از چوب، پلیمر یا آلومینیوم ساخته می‌شوند. سطح راکت از فیبر کربن، فایبرگلاس یا گرافیت تشکیل شده است. بهترین راکت آن است که با اندازه دست سازگار باشد و حس خوبی بدهد. وزن متوسط ۷.۳ تا ۸.۴ اونس (۲۰۶.۹ تا ۲۳۸.۱ گرم) است؛ راکت‌های سنگین‌تر قدرت بیشتر و سبک‌تر کنترل بهتری می‌دهند. طول حداکثر ۱۷ اینچ (۴۳ سانتی‌متر) مجاز است.

۵. زمین پیکل بال

زمین پیکل بال کوچک‌تر از تنیس و بسیار شبیه زمین بدمینتون دونفره است. ابعاد ۲۰ فوت در ۴۴ فوت (۶.۰۹ در ۱۳.۴۱ متر) می‌باشد. تور در مرکز قرار دارد و در فاصله ۷ فوت (۲.۱ متر) از هر دو طرف تور، منطقه «کیچن» (kitchen) یا منطقه ممنوعه والی (non-volley zone) وجود دارد که ضربه والی در آن غیرمجاز است. ناحیه پس از کیچن به دو بخش سرویس راست و چپ تقسیم شده است. بازی انفرادی و دونفره روی زمین با ابعاد یکسان انجام می‌شود.

در صورت عدم دسترسی به زمین اختصاصی، می‌توان از زمین تنیس یا فضای دیگر با استفاده از گچ یا نوار چسب رنگی برای مشخص کردن خطوط استفاده کرد.

قوانین پیکل بال

هدف بازی کسب امتیاز با فرستادن توپ از روی تور به زمین حریف به طوری است که حریف نتواند برگرداند. اگر حریف در_region کیچن قبل از زمین‌خوردن توپ ضربه بزند یا توپ خارج از خطوط فرود بیاید، امتیاز کسب می‌شود. بازیکنان به نوبت سرویس می‌گذارند و امتیاز تنها برای تیم سرویس‌دهنده ثبت می‌گردد.

۵ قانون کلیدی

1. ضربه زدن توپ خارج از خطوط زمین مجاز نیست.
2. سرویس باید زیردستی (underhand) باشد، یعنی از پایین خط کمر و به پایین توپ ضربه داده شود.
3. پس از سرویس، توپ باید یک‌بار در زمین حریف و یک‌بار در زمین سرویس‌دهنده به زمین برخورد نماید (قانون two-bounce). پس از دو بار برخورد، ضربه به توپ در هوا (välley) مجاز است.
4. در سرویس، توپ نباید به منطقه کیچن برخورد کند.
5. بازی معمولاً به ۱۱، ۱۵ یا ۲۱ امتیاز تمام می‌شود. رایج‌ترین حالت ۱۱ امتیاز است؛ در صورت تساوی، ادامه تا ایجاد تفاضل دو امتیازی الزامی است.

نحوه اجرای بازی

بازی‌های تک‌نفره و دونفره در اصل مشابه‌اند و تنها در جزئیات سرویس و امتیازدهی تفاوت دارند. در ساده‌ترین فرم، یک بازیکن توپ را زیردستی و به صورت مورب از روی تور به زمین حریف سرویس می‌گذارد. سپس بازیکنان به نوبت توپ را از روی تور می‌زنند تا یکی نتواند بازگرداند. امتیازها فقط به تیم سرویس‌دهنده تعلق می‌گیرد. اولین نفر یا تیمی که با دو امتیاز تفاضل به ۱۱ برسد برنده می‌شود. در مسابقات رسمی معمولاً بر اساس بهترین از سه ست (best of three) برگزار می‌گردند، اما می‌توان از فرمت‌های دیگر مانندRound-robin یا Challenge courts نیز استفاده کرد.

فواید پیکل بال برای سلامتی

علاوه بر تفریح و ارتقای روحیه، این ورزش مزایای جسمانی فراوانی دارد. پیکل بال مانند سایر فعالیت‌های بدنی باعث سوختن کالری و تناسب اندام می‌شود. همچنین بهبود کیفیت خواب، افزایش سطح انرژی و کاهش ریسک بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، آرتریت، امراض قلبی و سکته مغزی از دیگر مزایاست.

۱. سوختن کالری

مقدار کالری سوخته شده به سن، وزن و شدت بازی بستگی دارد.

۲. بهبود سلامت قلبی‌تنفسی

یک پژوهش در دانشگاه وسترن کلرادو (University of Western Colorado) و منتشرشده در مجله بین‌المللی تحقیقات فیزیولوژی ورزش، نشان داد که ۱۵ مرد و زن سالمند پس از ۶ هفته، ۳ جلسه در هفته، هر جلسه ۱ ساعت بازی پیکل بال، بهبود در سختی خون، کلسترول و آمادگی قلبی‌تنفسی داشته‌اند.

۳. افزایش خوش‌بختی و زندگی‌بخشی

مطالعه کوچک دیگری در سال ۲۰۱۷ بر ۱۵۳ بازیکن سالمند نشان داد که پیکل بال برای زنان سالمند با احساس تنهایی یا تمایل به گسترش دوستانه مناسب است. محققان این ورزش را برای بازنشستگان فعال توصیه کردند و نتیجه گرفتند که کیفیت زندگی را در سالمندان ارتقا می‌دهد.

۴. مزایای حرکتی

پیکل بال همگمانی چشم و دست را تقویت می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهند چابکی، هماهنگی، قدرت و کارکرد عضلات را بهبود می‌بخشد.

خطرات و آسیب‌های احتمالی

به گفته نوئه ساریبان (Noe Sariban)، فیزیوتراپیست مشهور به «دکتر پیکل بال»، رایج‌ترین آسیب‌ها شامل: سقوط‌های اتفاقی، کشیدگی عضله، رگ‌به‌رگ‌شدگی یا پیچ خوردگی مفصل و التهاب تاندون (tendonitis) می‌باشند. thườngترین سقوط هنگام عقب geri رفتن برای ضربه زدن به توپ‌های بالا رخ می‌دهد. ساریبان توصیه می‌کند در مواجهه با شات‌های بالا (lob)، به جای عقب geri رفتن، به سمت پایانه زمین دویدن تا خطر سقوط کاهش یابد. نکات کوچک ایمنی می‌تواند پیشگیری موثری باشد.

پیکل بال در ایران

نزدیک به ۷۰ کشور در فدراسیون بین‌المللی پیکل بال عضوند و تلاش‌هایی برای ورود به المپیک ۲۰۲۸ به عنوان ورزش نمایشی در جریان است. در ایران نیز این رشته در استان همدان به طور رسمی راه‌اندازی شده و کتاب «مبانی پیکل بال» تدوین گردیده است. اولین مجموعه تخصصی پیکل بال کشور در شهر ارومیه افتتاح شده و انتظار می‌رود در سال‌های آینده گسترش یابد.

نکات پایانی

افرادی که مشکل سلامتی دارند، در دوره بهبود صدمه‌اند یا مدتی بی‌تحرک بوده‌اند، باید پیش از شروع با پزشک مشورت کنند. برای پیشگیری از آسیب، حتماً ۵ دقیقه پیش از بازی با پیاده‌روی سریع یا دویدن آرام بدن را گرم کنید. استفاده از کفش مناسب و عینک حفاظتی فراموش نشود.