آغاز هوشمندسازی فرآیند ارجاع پروندههای قضایی
شروع هوشمندسازی ارجاع پروندههای قضایی در سراسر کشوررئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه از آغاز طرح ارجاع هوشمند پروندهها در تمام استانها از روز اول مهر ماه خبر داد. این اقدام در راستای ارتقای کارایی و سرعت در پردازش پروندههای قضایی تدوین شده است.با راهاندازی این سامانه، فرآیند ارجاع پروندهها به صورت الکترونیک و با استفاده از زیرساختهای هوشمند انجام میشود که باعث کاهش خطاهای انسانی و تسریع در گردش کار میگردد. مسئولان قوه قضاییه این طرح را گامی مهم در جهت عدالتمحور شدن و شفافسازی مراحل رسیدگی ارزیابی کردهاند.خبررسان گزارش داد که این سامانه در مقیاس ملی پیادهسازی شده و کلیه دادگستریهای استانها از اول ماه مهر به طور همزمان به این بستر متصل شدهاند. هدف نهایی، ایجاد یکپارچگی در مدیریت پروندهها و ارائه خدمات بهتر به مراجعان و متقاضیان عدالت است.” این سامانه با بهرهگیری از زیرساختهای فناوری اطلاعات و ارتباطات، امکان ردیابی لحظهای پروندهها را برای قاضیان، وکلا و مراجعان فراهم میآورد. شفافیت در گردش پرونده، یکی از ارکان اصلی این تحول دیجیتال محسوب میشود که اعتماد عمومی به دستگاه قضایی را تقویت خواهد کرد.رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه تأکید کرد که تیمهای فنی در تمام استانها برای پشتیبانی از این سامانه مستقر شدهاند تا در صورت بروز هرگونه اختلال فنی، به سرعت رفع شود. آموزش کارکنان دادگستریها نیز به صورت همزمان و مجازی انجام گرفته تا با ابزارهای جدید آشنا شوند.خبررسان به نقل از مقامات قضایی گزارش داد که این طرح در فازهای بعدی قابلیتهای پیشرفتهتری نظیر هوش مصنوعی برای پیشبینی روند پروندهها و اولویتبندی موارد فوری را نیز پوشش خواهد داد. هدف نهایی، تحقق عدالت سریع و بیدرنگ با بهرهگیری از پتانسیلهای فناوری روز است.مراجعان دادگستریها از این پس میتوانند از طریق پورتالهای رسمی قوه قضاییه، وضعیت ارجاع و رسیدگی به پروندههای خود را به صورت آنلاین پیگیری کنند. این قابلیت، نیاز به مراجعه حضوری مکرر را به شدت کاهش داده و وقت و هزینه متقاضیان را ذخیره میکند.قوه قضاییه با تمرکز بر تحول دیجیتال، تدوین نقشه راه جامع هوشمندسازی کلیه فرآیندهای اداری و قضایی را در دستور کار قرار داده است. ارجاع هوشمند پروندهها تنها نخستین گام از این مسیر طولانی است که با همکاری همه واحدهای مرتبط، تدریجاً به ساماندهی کامل نظام قضایی منجر خواهد شد.
امنیت اطلاعات و حفظ حریم خصوصی دادههای پروندهها در این سامانه با استانداردهای بالا و با استفاده از پروتکلهای رمزنگاری پیشرفته تضمین شده است. مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه اعلام کرد که تمام تراکنشهای ارجاع در بستر شبکه داخلی و امن قوه قضاییه انجام میگیرد و امکان دسترسی غیرمجاز وجود ندارد.این تحول دیجیتال، زمینهساز یکپارچهسازی بانکهای اطلاعاتی قضایی در سطح ملی است تا از تکرار پروندهها و تضاد در احکام جلوگیری شود. قاضیان با دسترسی به سوابق کامل و یکپارچه، میتوانند با دقت و سرعت بیشتری تصمیمگیری کنند که مستقیماً بر کیفیت عدالت تأثیر میگذارد.خبررسان یادآوری کرد که در مراحل اول اجرای طرح، خط تلفن پشتیبانی و راهنمای تعاملی برای پاسخ به سوالات کارکنان و مراجعان فعال شده است. این کانالهای ارتباطی به منظور رفع ابهامات و تسهیل فرآیند مهاجرت به سیستم جدید طراحی گردیدهاند.به گزارش مقامات قضایی، سنجش شاخصهای کلیدی عملکردی (KPI) به صورت لحظهای از طریق داشبوردهای مدیریتی سامانه امکانپذیر است. این قابلیت به مدیران دادگستریها اجازه میدهد تا نوسانات حجم پروندهها را رصد کرده و با تخصیص بهینه نیرو و منابع، مانع از انباشت پرونده شوند.برنامهریزیهای قوه قضاییه نشان میدهد که در افق نزدیک، سامانه ارجاع هوشمند با سامانههای دیگر نظیر “سایبر دادرسی”، “ثبتی” و “پرتال وکلا” یکپارچه خواهد شد. این یکپارچگی، اکوسیستم دیجیتال کامل قضایی را شکل میدهد که در آن تمام بازیگران قضایی از قاضی و وکیل تا متقاضی، در بستر واحدی تعامل دارند.تجربههای ی پیادهسازی در استانهای پای نظیر تهران، خراسان رضوی و فارس، الگوی توسعه به سایر استانها شد. نتایج نشاندهنده کاهش چشمگیر زمان ارجاع پرونده از چند روز به چند دقیقه و حذف خطاهای تایپی و شناختی در فرآیند دستی بود.قوه قضاییه با تاکید بر اصل “عدالتمحوری” و “مراجعانمحوری”، این تحول را نه تنها یک پروژه فناوری، بلکه یک اصلاح ساختاری در فرهنگ اداری و قضایی تعریف میکند. آموزش مداوم، نظارت بر کیفیت و بازخورد مداوم از کاربران، سه ستون اصلی پایداری این سامانه محسوب میشوند.در جمعبندی، آغاز هوشمندسازی ارجاع پروندهها از اول مهر ماه، نقطه عطفی در تاریخچه اداری قوه قضاییه است که با اراده سیاسی، سرمایهگذاری فناوری و مشارکت کارکنان، مسیر رسیدگی به پروندهها را به سمت شفافیت، سرعت و عدالت هدایت میکند. خبررسان ادامه گزارشهای تخصصی از مراحل توسعه این سامانه را در اولویت خبری خود قرار خواهد داد.