صالحی‌امیری: دیپلماسی همسایگی موتور توسعه گردشگری و هدف ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلاری درآمد ارزی
به گزارش آفتاب وطن، سیدرضا صالحی‌امیری عصر شنبه ۲۳ آبان‌ماه ۱۴۰۵ در نشست شورای معاونان، مشاوران و مدیران‌کل ستادی و استانی وزارت می‌راث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، بر ضرورت هم‌افزایی دیپلماسی خارجی و سیاست‌های توسعه گردشگری تأکید کرد.
وزیر می‌راث‌فرهنگی گفت که جهت‌گیری سیاست خارجی کشور بر گسترش همکاری با همسایگان استوار است و وزارت ميراث‌فرهنگی برنامه‌هایی را با هدف فعال‌سازی ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی مناطق مرزی در همین چارچوب دنبال می‌کند.
دیپلماسی استانی؛ راهبرد فعال‌سازی ظرفیت استان‌های مرزی
صالحی‌امیری با اشاره به اهمیت توسعه ارتباطات مستقیم میان ۱۵ استان مرزی ایران و مناطق همجوار در کشور‌های همسایه، اظهار داشت که این استان‌ها از ظرفیت‌های جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی گسترده‌ای برخوردارند و فعال‌سازی آن‌ها می‌تواند بخش قابل توجه‌ی از موانع همکاری‌های منطقه‌ای را برطرف کند.
وی به تجربه برنامه‌ریزی برای توسعه ارتباطات خوزستان، ایلام، کرمانشاه و آذربایجان غربی با مناطق همجوار در کشور‌های مقابل اشاره کرد و افزود یکی از اولویت‌ها، تقویت پیوند‌های میان استان‌های مرزی و مناطق همجوار است، زیرا اشتراکات تاریخی، فرهنگی و اجتماعی این مناطق زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان پایدار سفر، تجارت و تعاملات مردمی می‌باشد.
وزیر می‌راث‌فرهنگی با اشاره به ظرفیت ویژه ارتباطات خوزستان و استان بصره عراق ادامه داد نزدیکی جغرافیایی خرمشهر و آبادان به بصره و پیوند‌های دیرینه خانوادگی، فرهنگی و اجتماعی میان مردم دو سوی مرز، فرصت ارزش‌مندی برای توسعه سفر‌های خانوادگی و گردشگری فراهم آورده است.
صالحی‌امیری تسهیل ورود گردشگران عراقی با خودرو‌های شخصی و فراهم‌کردن امکان استفاده از پرواز‌های داخلی برای سفر به سایر مقاصد کشور را از پیشن‌هاد‌های عملیاتی این برنامه دانست و گفت می‌توان شرایطی فراهم کرد که شهروندان عراقی با خودرو‌های شخصی خود وارد ایران شوند و از طریق پرواز‌های داخلی به مقاصدی چون مشهد، اصفهان، شیراز و مناطق شمالی کشور سفر کنند.
وی افزود چنین الگویی می‌تواند دامنه سفر گردشگران کشور‌های همسایه را از مناطق مرزی فرا‌تر ببرد و به توزیع گسترده‌تر منافع اقتصادی گردشگری در استان‌های مختلف کشور کمک کند.
عراق؛ بازار راهبردی گردشگری ورودی ایران
وزیر می‌راث‌فرهنگی عراق را یکی از مهم‌ترین کانون‌های جذب گردشگر خارجی خواند و اظهار داشت در شرایط عادی حدود ۴۸ تا ۵۰ درصد گردشگران ورودی ایران از عراق هستند و بر اساس آخرین آمار این سهم در شرایط فعلی به حدود ۷۳ درصد رسیده است.
او با تاکید بر ضرورت تدوین برنامه عملیاتی مشترک برای توسعه گردشگری میان دو کشور گفت باید با همکاری وزارت امور خارجه، موانع موجود در مسیر رفت‌وآمد گردشگران عراقی برطرف و زمینه افزایش سفر‌های خانوادگی، زیارتی، تفریحی و درمانی به ایران فراهم شود.
صالحی‌امیری همچنین تسهیل مبادلات مالی و پرداخت گردشگران خارجی را از الزامات توسعه این بازار برشمرد و گفت با همکاری دستگاه‌های اقتصادی و شبکه بانکی، زمینه راه‌اندازی سازوکار پرداخت ویژه این گردشگران در حال فراهم‌شدن است و سه بانک نرم‌افزار‌های مورد نیاز این طرح را آماده کرده‌اند. تکمیل زیرساخت‌های بانکی می‌تواند فرا‌یند خرید، پرداخت و هزینه‌کرد گردشگران خارجی در ایران را تسهیل کند.
وی با اشاره به ظرفیت گردشگری سلامت در مناطق مرزی، به‌ویژه آبادان، تصریح کرد گردشگری سلامت از حوزه‌های دارای ارزش افزوده اقتصادی بالاست. متوسط هزینه یک گردشگر سلامت حدود سه هزار دلار برآورد میشود و با احتساب هزینه‌های همرا‌هان، اقامت، حمل‌ونقل، خرید و سایر خدمات گردشگری، این رقم می‌تواند به حدود پنج هزار دلار برسد.
وزیر می‌راث‌فرهنگی تاکید کرد توسعه گردشگری سلامت علاوه بر پاسخ‌گویی به نیاز‌های درمانی گردشگران کشور‌های همسایه، می‌تواند زمینه رونق مراکز درمانی، اقامتگاه‌ها، حمل‌ونقل و سایر خدمات گردشگری و ایجاد درآمد ارزی پایدار را فراهم کند.
ترکیه، جمهوری آذربایجان و کشور‌های منطقه؛ فرصت‌های تازه بازار گردشگری
صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت تنوع‌بخشی به بازار‌های هدف گردشگری کشور، ترکیه را از بازار‌های مهم دارای ظرفیت برای توسعه گردشگری ورودی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های گردشگری ایران دانست و گفت در سال حدود هفت‌ونیم میلیون نفر از ایران به مقصد ترکیه سفر می‌کنند که بخشی از این جمعیت، ترکیه را به‌عنوان مسیر ترانزیتی برای سفر به سایر کشور‌ها انتخاب می‌کنند، بنابراین در تحلیل جریان گردشگری میان دو کشور باید میان گردشگران واقعی و مسافران ترانزیتی تفکیک قائل شد.
وی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده با وزیر گردشگری ترکیه افزود در این گفت‌وگو‌ها آمادگی مناسبی برای توسعه همکاری با ایران، به‌ویژه در زمینه سرمایه‌گذاری در ساخت هتل و توسعه زیرساخت‌های گردشگری اعلام شده است. باید از ظرفیت روابط سیاسی و دیپلماتیک دو کشور برای تبدیل این آمادگی به پروژه‌های اجرایی و جذب سرمایه‌گذاران ترکیه‌ای استفاده کنیم.
وزیر می‌راث‌فرهنگی با اشاره به ظرفیت گردشگری فرهنگی و زیارتی ترکیه ادامه داد با برنامه‌ریزی و توسعه همکاری‌های مشترک می‌توان زمینه جذب شمار بیش‌تری از گردشگران این کشور را فراهم کرد و سهم ایران را از بازار گردشگری ترکیه افزایش داد.
صالحی‌امیری همچنین جمهوری آذربایجان را از بازار‌های مهم گردشگری ایران برشمرد و گفت تسهیل تردد مرزی و فراهم‌کردن امکان سفر خانوادگی با خودرو‌های شخصی می‌تواند زمینه افزایش ورود گردشگران آذربایجانی را فراهم کند. شهر‌هایی مانند تبریز و مشهد نیز از مقاصد مورد علاقه این گردشگران هستند.
وی با اشاره به ظرفیت کشور‌های تاجیکستان، ارمنستان و گرجستان نیز بر ضرورت توسعه ارتباطات منطقه‌ای و استفاده از اشتراکات فرهنگی و تاریخی برای گسترش جریان سفر میان ایران و کشور‌های پیرامونی تاکید کرد.
چین و روسیه؛ ضرورت تبدیل ظرفیت بازار‌های بزرگ به جریان گردشگر ورودی
وزیر می‌راث‌فرهنگی در ادامه با اشاره به ظرفیت بازار‌های گردشگری چین و روسیه اظهار کرد این دو کشور از بازار‌های مهم گردشگری بین‌المللی هستند و ایران باید با استفاده از ظرفیت دیپلماسی، همکاری با آژانس‌های مسافرتی و رفع موانع اجرایی، سهم بیش‌تری از این بازار‌ها به دست آورد.
وی با اشاره به مذاکرات انجام‌شده با فعالان صنعت گردشگری چین افزود در جریان سفر هیئت ایرانی به این کشور، نشست‌هایی با حدود ۴۰ آژانس معتبر گردشگری برگزار شد و زمینه‌های مناسبی برای همکاری شکل گرفت. با این حال، باید تلاش کنیم توافق‌ها و ابراز علاقه‌مندی‌ها به برنامه‌های اجرایی و ورود واقعی گردشگران تبدیل شود.
صالحی‌امیری با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت نمایندگی‌های ایران در این کشور‌ها ادامه داد سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران می‌توانند در معرفی ظرفیت‌های گردشگری کشور، توسعه ارتباط با آژانس‌های بین‌المللی و تسهیل همکاری میان فعالان صنعت گردشگری ایران و بازار‌های هدف نقش موثری ایفا کنند.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت گردشگری زیارتی کشور‌های اندونزی و مالزی، به‌ویژه علاقه‌مندی گردشگران این کشور‌ها به مشهد و حرم مطهر امام رضا(ع)، بر ضرورت طراحی برنامه‌های هدفمند برای جذب گردشگران این بازار‌ها تاکید کرد.
هدف‌گذاری ارزآوری ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلاری از محل گردشگری
صالحی‌امیری با جمع‌بندی ظرفیت‌های بازار‌های منطقه‌ای و بین‌المللی گردشگری اظهار کرد اگر بتوانیم ظرفیت‌های موجود در کشور‌های همسایه و بازار‌های هدف را به‌درستی فعال کنیم، حتی در شرایط دشوار کنونی نیز امکان ورود ۱۰ تا ۱۵ میلیارد دلار منابع ارزی از محل گردشگری به کشور وجود دارد.
وی تحقق این هدف را مستلزم همکاری هماهنگ دستگاه‌های اجرایی، رفع موانع سیاسی و اداری، تسهیل حمل‌ونقل و تردد مرزی، توسعه زیرساخت‌ها و مشارکت موثر بخش‌خصوصی دانست.
وزیر می‌راث‌فرهنگی با اشاره به تأثیر تحولات سیاسی و امنیتی بر عملکرد صنعت گردشگری کشور تصریح کرد پس از شروع جنگ رمضان در اسفندماه، گردشگری ایران در فروردین با کاهش ۷۳ درصدی مواجه شد، اما با اقدامات انجام‌شده تا شهریورماه می‌زان کاهش به حدود سه درصد رسید. این تجربه نشان می‌دهد که صنعت گردشگری تا چه اندازه از شرایط سیاسی و امنیتی تأثیر می‌پذیرد و برای بازگشت گردشگران، علاوه بر زیرساخت‌های مناسب، باید فضای اطمینان و اعتماد نیز تقویت شود.
وی افزود توسعه همکاری‌های دیپلماتیک، تسهیل رفت‌وآمد گردشگران، تقویت ارتباطات با بازار‌های هدف و معرفی مؤثر ظرفیت‌های ایران از الزامات باز‌سازی جریان گردشگری ورودی است.
دیپلماسی رسانه‌ای؛ ضرورت معرفی ظرفیت‌های تمدنی و گردشگری ایران
صالحی‌امیری با تاکید بر اینکه برخورداری از جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی به‌تنه‌ایی برای جذب گردشگر کافی نیست، اظهار کرد امنیت، زیرساخت و جذابیت سه مولفه اساسی توسعه گردشگری هستند. در کنار تامین امنیت و ایجاد زیرساخت‌های لازم، باید بتوانیم جذابیت‌های ایران را به‌درستی به مخاطبان جهانی معرفی کنیم.
وی با اشاره به ضرورت سرمایه‌گذاری در تولید محتوای حرفه‌ای و بازاریابی بین‌المللی افزود ایران از ظرفیت‌های گسترده تمدنی، تاریخی، طبیعی و فرهنگی برخوردار است، اما معرفی این ظرفیت‌ها به بازار‌های جهانی نیازمند برنامه‌ریزی هدفمند، تولید محتوای چندزبانه و بهره‌گیری از رسانه‌های معتبر بین‌المللی است.
وزیر می‌راث‌فرهنگی استفاده از ظرفیت شبکه‌های رسانه‌ای بین‌المللی را یکی از زمینه‌های قابل بررسی برای معرفی ایران دانست و تصریح کرد باید بتوانیم تصویر واقعی، جذاب و متنوعی از ایران ارائه دهیم و ظرفیت‌های گردشگری، می‌راث‌فرهنگی و صنایع‌دستی کشور را در معرض دید مخاطبان جهانی قرار دهیم.
صالحی‌امیری با تاکید بر نقش وزارت امور خارجه در پیشبرد این رویکرد خاطرنشان کرد سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های جمهوری اسلامی ایران در خارج از کشور از ظرفیت ارزش‌مندی برای معرفی جاذبه‌های ایران، توسعه ارتباطات با فعالان گردشگری و تسهیل همکاری‌های بین‌المللی برخوردارند و باید این ظرفیت در خدمت سیاست‌های توسعه گردشگری قرار گیرد.
وی در پایان بر ضرورت شکل‌گیری سازوکار مشترک و مستمر میان وزارت می‌راث‌فرهنگی و وزارت امور خارجه تأکید کرد و خواستار هم‌افزایی دو مجموعه برای فعال‌سازی بازار‌های گردشگری کشور‌های همسایه، تسهیل تردد مرزی، توسعه گردشگری سلامت، جذب سرمایه‌گذاری خارجی و معرفی بین‌المللی ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی ایران شد.