مجلس و وزارت بهداشت در تقابل بر سر ظرفیت پزشکی؛ هشدار از تبعات سالمندی جمعیت

به گزارش آفتاب وطن، قانون برنامه هفتم توسعه وزارت بهداشت را ملزم کرده است تا سرانه پزشکی را متناسب با نیازهای واقعی کشور افزایش دهد، اما در عمل این وزارتخانه با پشتیبانی شورای عالی انقلاب فرهنگی در پیش برد طرحی است که ظرفیت پذیرش دانشجو را در ده سال آینده کاهش میدهد. رمضان رحیمی دشتلویی، نماینده مجلس، در این باره موضع صریحی اتخاذ کرده و تأکید دارد که کاهش ظرفیتها در سالهای، با توجه به روند رو به رشد سالمندی جمعیت، هزینههای جبرانناپذیری بر نظام سلامت تحمیل خواهد کرد و دسترسی مردم به خدمات درمانی اولیه را با اختلال مواجه میسازد.
نماینده مجلس توضیح داد که اسناد بالادستی نیز بر ضرورت افزایش ظرفیت پزشکی تأکید دارند و مجلس برای توسعه آموزش پزشکی تلاش میکند. او بیان کرد که ما نمیتوانیم برای حل یک مشکل کوتاهمدت در تأمین فضای فیزیکی، آینده درمانی کشور را فدا کنیم. در جلسات مشترک با وزیر بهداشت، این موضوع پیگیری شده و وزیر اعلام کردهاند که به دانشگاه آزاد دستور داده شده تا در صورت داشتن زیرساختها، ظرفیت پزشکی را افزایش دهد. دانشگاه آزاد نیز محدودیتهایی را برداشته است، اما مجلس بر عدم کاهش ظرفیتها پافشاری میکند و معتقد است ظرفیتهای دانشگاههای غیردولتی میتواند به عنوان راهکار مکمل عمل کند، به شرط رعایت کامل استانداردهای آموزشی.
در مورد استدلال وزارت بهداشت مبنی بر کمبود خوابگاه و تخت آموزشی، رحیمی دشتلویی تصریح کرد که نباید صورت مسئله پاک شود. به جای کاهش ظرفیتها، باید از سازوکارهایی مانند مولدسازی داراییهای دولت و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی بهره برد. مولدسازی به معنای بهرهگیری هوشمندانه از اموال و املاک مازاد دولت برای تأمین مالی پروژههای عمرانی و آموزشی است. دولت میتواند با واگذاری این داراییها، منابع مالی لازم برای ساخت خوابگاههای دانشجویی و توسعه بیمارستانهای آموزشی را فراهم کند. همچنین مشارکت بخش خصوصی در ساخت و تجهیز مراکز درمانی و آموزشی میتواند کمبود تختهای آموزشی را جبران نماید. بنابراین کمبود منابع مالی یا فیزیکی نباید بهانهای برای محدود کردن ظرفیت علمی و آینده سلامت کشور شود.
یک نکته بنیادین که در گذر از بحثهای فنی اغلب نادیده گرفته میشود، این است که کاهش ظرفیت پزشکی در شرایطی پیش میرود که کشور در آستانه تغییرات جمعیتی عمیق قرار دارد. شاخصهای سالمندی در ایران سرعت بیشتری از پیشبینیهای قبلی دارند و این یعنی تقاضا برای خدمات پزشکی در ده سال آینده نه تنها کم نخواهد شد، بلکه به شدت افزایش یابد. تجربههای جهانی نشان میدهد که کشورهایی که در دورههای انتقالی جمعیتی، سرمایهگذاری در نیروی انسانی پزشکی را کاهش دادهاند، با بحرانهای جدی در دسترسی به مراقبتهای اولیه روبرو شدهاند.
رحیمی دشتلویی در بخش پایین سخنان خود به چالش ماندگاری پزشکان در مناطق محروم اشاره کرد. سالها است سهمیه مناطق محروم داده میشود اما پزشکان پس از چند سال به تهران میروند یا مهاجرت میکنند. او بر لزوم اجرای سیاستهای لازم برای جلوگیری از این روند تأکید کرد و افزود تأمین پزشک برای مناطق محروم اهمیت حیاتی دارد. ایجاد انگیزههای مالی و رفاهی قوی، بهبود شرایط کار در مراکز درمانی مناطق کمتر برخوردار و فراهم کردن فرصتهای آموزشی برای پزشکان مستقر در این مناطق، میتواند به ماندگاری آنها کمک کند. در غیر این صورت، صرف پذیرش دانشجو از این مناطق بدون تضمین ماندگاری، چرخه معیوب کمبود پزشک را تداوم خواهد بخشید و سرمایهگذاری آموزشی کشور را هدر میدهد.