>> آرشیو دیجیتال ۲۱ هزار کتاب درسی ایران از ۱۳۳۰ تا امروز در دسترس عموم > به گزارش خبررسان به نقل از وزارت آموزش و پرورش
>> آرشیو دیجیتال ۲۱ هزار کتاب درسی ایران از ۱۳۳۰ تا امروز در دسترس عموم > به گزارش خبررسان به نقل از وزارت آموزش و پرورش، کتاب درسی یکی از مهمترین مبنای انتقال دانش در نظامهای آموزشی محسوب میشود. این اثرات علاوه بر ک علم، بازتابدهنده تحولات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و آموزشی هر دورهاند و تصاویر، موقعیتهای زمانی و مکانی و ارزشهای جامعه را به نسلهای بعدی میرسانند.
از این رو، بررسی و نگهداری کتابهای درسی گذشته، تصویری شفاف از روند تحول نظام آموزشی و برنامههای درسی کشور ارائه میدهد. آرشیو، مکان حفاظت از اسناد، مدارک، منابع و آثار فرهنگی، حقوقی و اداری یک سازمان است که به دلیل ارزش پایدار اطلاعاتی، تاریخی و پژوهشی حفظ میگردند. ارزش این مواد نیز در بخش وسیعی از آن به قدمت و قابلیت بازخوانی گذشته بستگی دارد.
در این میان، آرشیو کتابهای درسی کتابخانه سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، یکی از ارزشمندترین گنجینههای مکتوب آموزش و پرورش کشور شناخته میشود. این مجموعه، کتابهای درسی دورههای گوناگون را در بر گرفته و امکان مطالعه سیر تحول محتوای آموزشی، زبان، ادبیات، ارزشهای فرهنگی و اجتماعی و رویکردهای برنامه درسی در دورانهای مختلف را فراهم میآورد.
فرآیند گردآوری و نگهداری این مجموعه از دهه ۱۳۶۰ و با فراخوان وقت سازمان برای اهدای کتابهای درسی از سوی فرهنگیان و دوستداران کتاب درسی آغاز شد. این اقدام بستر شکلگیری مجموعهای منسجم برای جمعآوری، حفظ و نگهداری کتابهای درسی از گذشته تا دوره معاصر را ایجاد کرد.
با توجه به اهمیت این میراث، بر اساس طرح جامع آرشیو کتابهای درسی آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران با عنوان نماد حافظه نظام آموزشی و میراث مکتوب برنامه درسی مقرر گردید که فعالیتهای مرتبط با آرشیو چاپی و الکترونیکی در بازههای ده ساله و بر اساس دهه ساماندهی شوند. این فعالیتها در پنج محور اصلی شامل فراهمآوری، پردازش و سازماندهی، ارائه خدمات، حفاظت و نگهداری و تجهیزات و زیرساختها تعریف شدهاند.
۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی؛ از ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ در ادامه این مسیر، در نرمافزار اختصاصی پایگاههای آرشیوی، دو بانک اطلاعاتی با نامهای پایگاه آرشیو الکترونیکی کتاب درسی و پایگاه آرشیو کتابهای درسی چاپی تاسیس و فرادادههای مربوط به منابع در آنها ثبت شده است. بر اساس اطلاعات موجود، در حال حاضر ۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ به صورت تماممتن در آرشیو الکترونیکی قابل دسترسی و مشاهده است.
پیشبینی میشود در ادامه، سایر کتابهای موجود در آرشیو نیز به این مجموعه افزوده گردند. این مجموعه میتواند منبعی ارزشمند برای پژوهشگران حوزههای علوم تربیتی، برنامهریزی درسی، تاریخ آموزش و پرورش، مطالعات فرهنگی و اجتماعی و همچنین علاقهمندان به تاریخ کتاب و آموزش در ایران باشد.
روش دسترسی به آرشیو الکترونیکی کتابهای درسی برای استفاده از منابع آرشیو الکترونیکی کتابهای درسی، ابتدا باید به وبگاه سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی در نشانی مراجعه کنید. سپس از بخش خدمات سازمان به سامانه کتابخانه و مرکز اسناد و در نهایت به سامانه کتابخانه ـ آرشیو کتاب درسی در آدرس بروید.
کاربران میتوانند بهعنوان میهمان، در بخش جستوجو با وارد کردن کلیدواژه مورد نظر و انتخاب محتوا کتاب درسی، متن کتابها را به همراه عنوان، مقطع، سال نشر و شماره صفحه مشاهده نمایند.
بنابراین، آرشیو الکترونیکی کتابهای درسی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، علاوه بر نقشی در حفاظت و صیانت از میراث مکتوب برنامه درسی کشور، فرصتی برای بازخوانی مسیر تحول آموزش و پرورش و دسترسی آسانتر به منابع ارزشمند تاریخی و آموزشی فراهم آورده است. >>