آموزش هوش مصنوعی ۲۰۰ هزار معلم کلید خورد
>>
آموزش هوش مصنوعی برای ۲۰۰ هزار معلم: گام بزرگی در مسیر تحول دیجیتال مدارس
>
سید مصطفی آذرکیش، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش، در نشستی خبری با محوریت طرح ایران دیجیتال و ارتقای شایستگیهای حرفهای معلمان در حوزه فناوریهای نوین، بر ضرورت ورود هوشمندانه هوش مصنوعی به مدارس تأکید کرد. وی گفت: آموزش هوش مصنوعی به معلمان، صرفاً انتقال مهارت یک فناوری جدید نیست، بلکه برنامهای برای بازاندیشی در نقش معلم و دانشآموز و آمادهسازی مدرسه برای آینده محسوب میشود.
همکاری استراتژیک برای توسعه شایستگیهای معلمان
این مراسم، آغاز همکاری وزارت آموزش و پرورش با معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و دانشگاه صنعتی شریف در حوزه آموزش هوش مصنوعی بود. آذرکیش یکی از اولویتهای دستگاه را استقرار و ارتقای آموزشهای انسی و تخصصی معلمان دانست و افزود: در این مسیر باید در نقش معلم و دانشآموز بازاندیشی کنیم. پرسش اصلی امروز این نیست که آیا آموزش و پرورش باید وارد حوزه هوش مصنوعی شود، بلکه این است که چگونه باید از این فناوری بهصورت هوشمندانه، مسئولانه و در خدمت کیفیت آموزش بهره برد.
معلم، معمار آینده باقی میماند
معاون آموزش متوسطه با تأکید بر اینکه هوش مصنوعی جایگزین نقش تربیتی و الهامبخش معلم نخواهد شد، تصریح کرد: معلم همچنان معمار آینده است و آموزشهای جدید باید به معنای واقعی، معلمان را توانمندتر و فعالیتهای حرفهای آنان را تقویت کند. تجربیات نشان داده که استفاده درست از فناوری میتواند در یادگیری دانشآموزان اثرگذار باشد؛ بنابراین نقش معلم بهعنوان مؤلف و طراح تجربه یادگیری، هدایتکننده تفکر و پرورشدهنده دانشآموز بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است.
فناوری میتواند به معلم در طراحی و تولید محتوا، انتخاب محتوا، طراحی فعالیتهای یادگیری، تحلیل عملکرد دانشآموزان و شخصیسازی آموزش کمک کند، اما مسئولیت تربیت، هدایت، ارتباط انسانی و شناخت دانشآموز همچنان بر عهده معلم کلاس درس است.
برنامه ۳۲ ساعته برای ۲۰۰ هزار معلم سراسر کشور
آذرکیش از برنامهریزی برای آغاز آموزش هوش مصنوعی برای ۲۰۰ هزار معلم در تمام دورههای تحصیلی خبر داد. این دورهها با همکاری مجموعههای علمی و آموزشی و در قالب بسته ۳۲ ساعته برگزار میشوند. وی تأکید کرد: این برنامه فقط محدود به مدارس دولتی نیست و معلمان مدارس غیردولتی نیز میتوانند از ظرفیت ایجادشده استفاده کنند. هدف نهایی، شاهد بودن اثرات این آموزشها بر کیفیت آموزش در سالهای آتی است.
معیار موفقیت این برنامه، صرفاً تعداد معلمان شرکتکننده نیست؛ بلکه هدف حل مسائل واقعی کلاس درس است. باید دید آیا معلم توانسته آموزش متناسبتری با نیاز دانشآموزان طراحی کند و آیا مدرسه برای حضور در دنیایی در حال تغییر سریعتر آماده شده است.
محتوای آموزشی و اصول اخلاقی
موضوعات دورهها شامل مبانی هوش مصنوعی، یادگیری ماشین، هوش مصنوعی مولد، ابزارهای کاربردی، مهندسی پرامپت، برنامهریزی با کمک هوش مصنوعی، تولید محتوای آموزشی و اخلاق و حریم خصوصی در هوش مصنوعی میشود. آذرکیش تأکید کرد: معلمان باید بدانند چه زمانی استفاده از هوش مصنوعی مفید است، چگونه درخواست مناسبی طراحی کنند، چگونه محتوای تولیدشده را راستیآزمایی کنند و با موضوعاتی چون حریم خصوصی دادههای دانشآموزان، اخلاق علمی و استفاده مسئولانه آشنا شوند. در شرایط فعلی به معلمانی نیاز داریم که قدرت انتخاب و تشخیص داشته باشند.
عدالت آموزشی و کاهش شکاف دیجیتال
یکی از اهداف اصلی، کاهش فاصله میان مناطق برخوردار و کمتر برخوردار از طریق فناوری است. آذرکیش گفت: فناوری نباید باعث افزایش این فاصله شود، بلکه باید به کاهش شکاف آموزشی در نقاط مختلف کشور کمک کند. در همکاریهای بینبخشی تلاش شده استانهایی مانند کردستان، جنوب کرمان، هرمزگان، بوشهر و آذربایجان غربی نیز در این برنامهها مورد توجه قرار گیرند.
تغییر پارادایم در یاددهی و ارزشیابی
ورود هوش مصنوعی به مدرسه لایههای عمیقتری دارد و باید با تحول در شیوههای یاددهی و یادگیری و بازنگری در شیوههای ارزشیابی همراه باشد. آذرکیش تصریح کرد: هوش مصنوعی را نباید بهعنوان عامل یا جایگزین آموزش تلقی کرد؛ بلکه باید از ظرفیتهای آن متناسب با امکانات و زیرساختهای کشور برای کمک به فرآیند آموزش استفاده کنیم.
همکاری میان آموزش و پرورش (میدان واقعی مسائل)، دانشگاه صنعتی شریف (پشتوانه علمی و پژوهشی) و معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان (میسرکننده پیوند دانش با راهکارهای عملی) میتواند مسیر پایداری برای پیوند مدرسه، دانشگاه و فناوریهای نوین ایجاد کند. روابط بینبخشی یکی از اصول مهم در این مسیر است.
معلم، نقطه آغاز تحول در عصر دیجیتال
آذرکیش در پایان تأکید کرد: نقطه آغاز تحول در عصر دیجیتال، توانمندسازی معلمان است. معلم باید بداند چه زمانی از هوش مصنوعی استفاده کند، چگونه از آن بهره ببرد و چگونه خروجیها را ارزیابی نماید. بنابراین نقش معلم نهتنها کمرنگ نمیشود، بلکه در این دوره اهمیت بیشتری مییابد. یکی از راهکارهای سند تحول بنیادین، بهرهمندی هوشمندانه از فناوریهای نوین و اصلاح روشهای آموزشی با تأکید بر روشهای فعال، خلاقانه و نقش الگویی معلمان است تا دانشآموزانی تربیت شوند که در کنار بهرهگیری از فناوری، خلاق، مسئول، پرسشگر و توانمند باقی بمانند.
>>