برنج سیاه: انواع، فواید و روش پخت
یکی از نادرانواع برنج، برنج سیاه است. اگرچه ظاهر این نوع برنج چندان جذاب نیست، اما پر از آنتی‌اکسیدان و بسیار مفید می‌باشد. اگر تمایل دارید اطلاعات بیشتری درباره این برنج کسب کنید، تا پایان این مطلب با ما بمانید.
برنج سیاه چیست؟
برنج سیاه که با نام‌های برنج بنفش یا ممنوعه نیز شناخته می‌شود، یکی از بیست نوع برنج گونه اوریزا ساتیوا ال (Oryza sativa L) محسوب می‌شود. این برنج سرشار از رنگدانه آنتوسیانین است؛ همان ماده آنتی‌اکسیدانی که باعث رنگ تیره بادمجان و تمشک می‌شود.
🔗 بیشتر بخوانید: علت خواب ندیدن؛ آیا امکان پذیر اصلا خواب نبینیم؟_آفتاب وطن
برنج سیاه تقریبا همیشه به‌صورت غله کامل عرضه می‌شود و لایه بیرونی سبوس آن دست‌نخورده باقی می‌ماند. از این نظر می‌توان برنج سیاه را نوعی برنج قهوه‌ای یا تصفیه‌نشده دانست.
وقتی برنج سیاه خام است، کاملاً سیاه دیده می‌شود، اما پس از خیس‌کردن یا پختن در آب، به رنگ بنفش در می‌آید که نتیجه اختلاط سبوس سیاه با اندوسپرم (درون‌دانه) است. دقت کنید که نباید برنج سیاه را با برنج وحشی که نوعی غله از جنس زیزانیا (Zizania) است، اشتباه بگیرید.
🔗 بیشتر بخوانید: دوپامین دیتاکس؛ راهی برای رها شدن از عادات اعتیادآور
چرا برنج سیاه «برنج ممنوعه» نامیده می‌شود؟
این نام‌گذاری ریشه در چین باستان دارد، چرا که برنج سیاه در آن دوره نادر بود و مخصوص اشراف و خانواده سلطنتی محسوب می‌شد. حتی امروزه نیز به‌دلیل کشت محدود این نوع برنج (حدود ده درصد برنج‌های دیگر)، برنج سیاه کمیاب‌تر از سایر گونه‌هاست. اینکه قرن‌ها در طب سنتی چین از این برنج استفاده شده، ویژگی منحصر به فردی به آن بخشیده، هرچند که دیگر مختص اشراف نیست.
کشت برنج سیاه در ایران نیز محدود است.
🔗 بیشتر بخوانید: اینتل برای بار سوم قیمت تراشه‌ها را افزایش می‌دهد
مزه برنج سیاه چگونه است؟
طعم برنج سیاه به نوع آن بستگی دارد، اما از آنجا که سبوس‌دار است، مزه‌ای شبیه برنج قهوه‌ای دارد. البته برنج سیاه چینی طعم ملایمی دارد که یادآور میوه‌های شیرین است.
ارزش غذایی برنج سیاه
در هر نیم فنجان برنج سیاه پخته‌شده، مواد مغذی زیر وجود دارد:
| ماده مغذی | مقدار |
| کالری | ۱۷۳ |
| پروتئین | ۵ گرم |
| کربوهیدرات | ۳۸ گرم |
| فیبر | ۳ گرم |
| قند | ۱ گرم |
| چربی | ۲ گرم |
| کلسترول | – |
| سدیم | ۴ میلی‌گرم |
انواع برنج سیاه
۱. برنج سیاه چسبناک
این نوع دانه‌بلند است و اغلب با برنج چسبناک سفید مخلوط و با بخار دم می‌شود. کاربرد گسترده‌ای در دسرهای تایلندی دارد.
۲. برنج سیاه ژاپونیکا
برنج سیاه ژاپونیکا (Japonica) ترکیبی از ۲۵ درصد برنج ژاپونیکای دانه‌کوتاه سیاه و ۷۵ درصد برنج قرمز دانه‌متوسط است که معمولاً در کالیفرنیا تولید می‌شود. این نوع برای تهیه سالاد ایده‌آل محسوب می‌شود.
۳. برنج سیاه چینی
این نوع در จังหวัด ژجیانگ شمال چین تولید شده و به‌صورت پوره مصرف می‌شود. بافت آن محکم است، چسبندگی ندارد و سریع‌تر از برنج قهوه‌ای آماده می‌شود.
فواید برنج سیاه چیست؟
برنج سیاه فواید متعدد سلامتی دارد. آنتی‌اکسیدان آنتوسیانین موجود در این برنج از سلول‌های بدن در برابر آسیب محافظت میکند. همچنین این رنگدانه التهاب بدن و احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی را کاهش می‌دهد. برنج سیاه در مقایسه با برنج سفید فیبر، آهن و پروتئین بیشتری دارد و ویتامین E آن برای سلامت چشم‌ها، پوست و سیستم ایمنی مفید است.
۱. بهبود سلامت چشم
برنج سیاه علاوه بر آنتوسیانین، حاوی مقادیر زیادی کارتنوئیدهای لوتئین و زآگزانتین است که برای تقویت چشم مفیدند. این آنتی‌اکسیدان‌ها از سلول‌های چشم محافظت کرده و اثرات مخرب اشعه فرابنفش را کاهش می‌دهند.
۲. مهار دیابت
فلاونوئیدهایی همچون آنتوسیانین قند خون را کنترل کرده و در نتیجه دیابت را مهار می‌کنند. این گیامغذی‌ها حساسیت بدن به انسولین را بهبود می‌بخشند و استفاده بهینه از گلوکز را تسهیل می‌کنند. همچنین با کاهش هضم قند در روده ریز، سطح قند خون را پایین می‌آورند. برنج سیاه مانند سایر برنج‌های سبوس‌دار، شاخص گلیسمی پایینی دارد و در مقایسه با کربوهیدرات‌های دیگر، منبع انرژی پایدارتری محسوب می‌شود.
۳. سرشار از مواد مغذی
برنج سیاه مملو از اسیدهای آمینه، اسیدهای چرب، آنتی‌اکسیدان‌ها، فلاونوئید، آنتوسیانین و دیگر ترکیبات فنولیک است. این برنج ۱۸ نوع اسید آمینه دارد که برای عملکردهای بدن از جمله ترمیم بافت پوست و سایر بافت‌ها ضروری‌اند. در عین حال انرژی بدن را افزایش داده و هضم را بهبود می‌بخشد.
برخی از مواد مغذی موجود در برنج سیاه عبارت‌اند از:
- ویتامین E
- ریبوفلاوین (B2)
- نیاسین (B3)
- بتاکاروتن
- لوتئین
- زآگزانتین
- کلسیم
- کروم
- فسفر
- آهن
- منگنز
- پتاسیم
- روی
- مس
- منیزیم
مضرات برنج سیاه چیست؟
برنج سیاه همانند سایر برنج‌ها آرسنیک موجود در خاک را جذب میکند. برای کاهش مصرف آرسنیک، برنج را قبل از پخت به طور کامل بشویید.
روش‌های پخت برنج سیاه
بهترین روش پخت برنج سیاه با توجه به نوع آن تعیین می‌شود. برای مثال برنج سیاه چسبنده باید بخارپز شود، اما انواع دیگر را می‌توان ابتدا در آب خیس کرد و سپس مشابه برنج قهوه‌ای آبکش و پخت. در ادامه سه روش را معرفی می‌کنیم.
۱. پخت با پلوپز برقی
برای پخت برنج سیاه در پلوپز برقی، تنظیمات مربوط به پخت برنج قهوه‌ای دستگاه را انتخاب کنید.
۲. روش کته
در این روش برنج را در قابلمه‌ریزید و به‌ازای هر فنجان برنج، دو فنجان آب بیفزایید. قابلمه را روی اجاق با حرارت متوسط قرار دهید و صبر کنید تا آب کاملاً کشیده شود. سپس دمی‌گذارید و برنج را به‌مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه دم کنید.
۳. روش آبکش
برنج را در قابلمه‌ای پر از آب و نمک (شش فنجان آب به‌ازای هر فنجان برنج) بریزید و روی حرارت بگذارید تا آب بجوشد. وقتی مغز برنج کمی نرم شد، برنج را آبکشی کنید، دوباره در قابلمه برگردانید، دمی‌گذارید و ۳۰ تا ۶۰ دقیقه دم کنید.
چند ایده عالی برای تهیه برنج سیاه
- برنج سیاه همراه با غلات بدون گلوتن، سیب‌زمینی شیرین و گشنیز تازه.
- فرنی برنج سیاه در کنار پوره انواع توت‌ها (مناسب صبحانه).
- فرنی برنج سیاه همراه با شیر نارگیل و انبه تازه.
- برنج سیاه با کدوحلوایی و سالاد پیازچه.
- مخلوطی از برنج سیاه و سفید سرخ‌شده.
- برنج سیاه بدون گلوتن همراه با بستنی نارگیلی (مخصوص عاشقان ماجراجویی غذایی!).
- کیک برنجی چینی با برنج سیاه.
- سوپ مرغ همراه با برنج سیاه.
برنج سیاه از کجا بخریم؟
برنج سیاه در بازار ایران بسیار کمابیش یافت می‌شود و به‌راحتی در دسترس نیست. می‌توانید در فروشگاه‌های آنلاین مواد غذایی سالم این نوع برنج را جستجو کنید. با یک جستجوی ساده در اینترنت می‌توانید مراکز فروش و قیمت برنج سیاه را بیابید. البته حتماً دقت کنید که چه نوع برنجی برایتان ارسال می‌شود.
کلام آخر
وقتی برنج سیاه پخته می‌شود، بافتی نرم‌تر از هر نوع برنج دیگری پیدا میکند. اگرچه ممکن است اکثر ایرانیان برنج سفید را ترجیح دهند، اما مواد مغذی برنج سیاه بسیار بیشتر است. اگر تاکنون از این برنج استفاده نکرده‌اید، آن را امتحان کنید و نظرتان را با ما به اشتراک بگذارید.
section.chetor__product__box{padding:20px;position:relative;border:1px solid #e8e8e8;border-bottom: 3px solid #c8c8c8;background-color:#FAFAFA;}section.chetor__product__box .main__img{float:right;margin-left:20px;margin-right:auto}.chetor__product__box-title{text-align:right;margin:0 0 7px;font-size:18px}.chetor__product__box-text{padding-left:0;margin-top:6px;font-size:13px}.chetor__product__box-btn-wrapper{text-align:left}a.chetor__product__box-anchor-text{font-size: 18px;color: #fff;background-color: #7eb044;border-bottom: 3px solid #5d8133;display: inline-block;padding: 3px 25px;margin-top: 0;border-radius: 4px}.chetor__product__box-text p{text-align:right}@media only screen and (max-width:380px){section.chetor__product__box .main__img{float:none;margin-left:auto}.chetor__product__box-text{padding-right:0}.chetor__product__box-title{padding:7px 0 0;text-align:center}.chetor__product__box-btn-wrapper{text-align:center}}
.chetor__product__box-badge{position: absolute;right: 0px;top: 0px;background: #9e2558;padding: 2px 5px;font-size: 10px;color: #fff!important;}.chetor__product__box-text .price del {color: #777;font-size: 14px;}.chetor__product__box-text .price ins {color: #8bc34a;font-size: 22px;text-decoration: none;}.chetor__product__box .image-holder {display: inline-block; position: relative;} .chetor__product__box-text p {text-align: right;} .ads-block .section-heading {text-align: right;} .bsac-container > div:empty {display: none;}]]>
