دیسمنوره؛ همه چیز درباره قاعدگی دردناک

دیسمنوره واژه‌ای پزشکی است که برای قاعدگی دردناک به کار می‌رود. علت این درد، انقباض رحم برای ریزش لایه داخلی آن است. درد معمولاً از روز قبل از پریود آغاز شده و طی چند روز فروکش می‌کند. در این مقاله درباره دیسمنوره، عوامل شکل‌گیری و روش‌های درمان آن به طور کامل توضیح داده شده است. تا پایان با ما بمانید.

دیسمنوره چیست؟

دیسمنوره اصطلاحی پزشکی برای پریود دردناک یا انقباضات قاعدگی است. فرد مبتلا علاوه بر انقباض عضلانی، ممکن است علائم دیگری همچون تهوع، خستگی و اسهال نیز تجربه کند. روز قبل یا روز آغاز قاعدگی رایج‌ترین زمان بروز گرفتگی‌هاست. در بیشتر افراد، علائم دو تا سه روز تداوم می‌یابد.

🔗 بیشتر بخوانید: درمان سریع آفت دهان در خانه: ۱۱ روش خانگی مؤثر برای تسکین سریع درد_آفتاب وطن

انواع دیسمنوره

دیسمنوره دو نوع اولیه و ثانویه دارد. در ادامه هر یک را بررسی می‌کنیم.

۱. دیسمنوره اولیه

دیسمنوره اولیه به آن انقباضات قاعدگی می‌گویند که هر دوره پریود رخ می‌دهند و ناشی از مشکل دیگری نیستند. درد معمولاً یک یا دو روز قبل از قاعدگی یا با آغاز خون‌ریزی آغاز می‌شود. این درد خفیف تا شدید در پایین شکم، کمر و ران‌ها احساس می‌شود و معمولاً دو تا سه روز ادامه دارد. دیسمنوره اولیه شایع‌ترین نوع است.

🔗 بیشتر بخوانید: تحول روان‌پزشک: ۶ نشانه که نشان می‌دهد باید پزشک خود را تغییر دهید

۲. دیسمنوره ثانویه

اگر پریودهای دردناک ناشی از بیماری یا عفونت در دستگاه تولیدمثل باشند، دیسمنوره ثانویه نامیده می‌شود. درد این نوع معمولاً زودتر از چرخه قاعدگی آغاز شده و طولانی‌تر از انقباضات معمول تداوم می‌یابد. مثلاً ممکن است گرفتگی‌ها را چند روز قبل از قاعدگی حس کنید و درد تا توقف کامل خون‌ریزی ادامه یابد. دیسمنوره ثانویه کمتر رایج است.

آیا دیسمنوره خطرناک است؟

داشتن درد در دوره قاعدگی طبیعی است. نزدیک به ۶۰ درصد زنان در دوران قاعدگی درد خفیف دارند. حدود ۵ تا ۱۵ درصد افراد دچار قاعدگی دردناک می‌شوند که درد آن‌ها آن‌قدر شدید است که فعالیت‌های روزمره را مختل می‌کند. قطعاً این آمار بیشتر است، زیرا بسیاری از افراد قاعدگی دردناک را گزارش نمی‌دهند.

🔗 بیشتر بخوانید: رابطه با مرد آلفا: آیا با یک مرد آلفا رابطه دارید؟ + ویژگی‌ها مرد آلفا در رابطه_آفتاب وطن

علت قاعدگی دردناک

گرفتگی‌های قاعدگی زمانی رخ می‌دهند که ماده شیمیایی به نام پروستاگلاندین با رحم در تماس باشد. در دوره قاعدگی، میزان پروستاگلاندین افزایش یافته و تماس آن با رحم بیشتر می‌شود. این امر حس انقباض و ناراحتی را ایجاد می‌کند. این انقباضات به ریختن پوشش رحم و خارج شدن خون و بافت از طریق واژن کمک می‌کنند. میزان پروستاگلاندین قبل از قاعدگی بالا می‌رود و بلافاصله پس از آغاز قاعدگی کاهش می‌یابد. به همین دلیل انقباض طی چند روز از بین می‌رود.

آنچه شما حس می‌کنید، انقباض و استراحت رحم است. عضلات رحم منقبض شده تا پوشش رحم بریزد. برخی افراد درد بیشتری تجربه می‌کنند که به نظر می‌رسد ناشی از تولید بیش از حد پروستاگلاندین باشد.

علائم قاعدگی دردناک

اگر پریود دردناک داشته باشید، احتمالاً با علائم زیر روبرو می‌شوید:

• درد شدید در شکم;
• حس سختی در شکم;
• درد در لگن، کمر و پایین پاها;
• سندرم پیش قاعدگی یا پی.ام.اس (PMS);
• تهوع، سرگیجه و سردرد.

رابطه دیسمنوره ثانویه و گرفتگی عضلانی

درد قاعدگی در دیسمنوره ثانویه ناشی از بیماری‌هایی است که بر اندام‌های تولیدمثل تأثیر می‌گذارند، از جمله:

• اندومتریوز: در این بیماری پوشش داخلی رحم (اندومتر) خارج از رحم رشد می‌کند. از آنجا که این بافت‌ها در دوره قاعدگی دچار خون‌ریزی می‌شوند، می‌توانند ورم، زخم و درد ایجاد کنند.
• اندومیوزیس: بیماری‌ای که در آن پوشش رحم درون عضلات رحم رشد می‌کند. این امر باعث بزرگ‌تر شدن رحم و بروز خون‌ریزی و درد غیرطبیعی می‌شود.
• فیبروئید: توده‌های غیرسرطانی که در داخل، بیرون یا دیواره رحم رشد می‌کنند.
• بیماری التهابی لگن یا پی.آی.دی (PID): عفونت باکتریایی که در رحم آغاز شده و به سایر اندام‌های تولیمدل گسترش می‌یابد. این بیماری می‌تواند درد معده یا درد در زمان رابطه جنسی ایجاد کند.
• تنگی دهانه رحم: گردن رحم به دلیل جراحی، درمان یا بیماری‌های دیگر کوچک می‌شود.
• بیماری‌های مادرزادی: بیماری‌های خاص از تولد نیز می‌توانند باعث قاعدگی دردناک شوند. این موارد می‌توانند باعث شکل نامنظم رحم یا سایر مشکلاتی شوند که بر تخمدان و لوله‌های رحمی تأثیر می‌گذارند.

عوارض قاعدگی دردناک

انقباضات قاعدگی به خودی خود عوارضی ندارند جز اینکه زندگی روزمره را مختل کنند. اما اگر بیماری‌ای سبب قاعدگی دردناک شده باشد، عوارضی ممکن است وجود داشته باشد. برای مثال اندومتریوز یا بیماری التهابی لگن می‌تواند منجر به ناباروری یا بارداری خارج رحمی شود. بنابراین بهتر است برای تشخیص علت دقیق درد قاعدگی به پزشک مراجعه کنید.

تفاوت گرفتگی طبیعی و دیسمنوره

اگر انقباضات شدید و غیرطبیعی قاعدگی دارید که بیش از ۳ روز تداوم می‌یابند، به پزشک مراجعه کنید. هر دو نوع انقباضات اولیه و ثانویه قابل درمان هستند و باید بررسی شوند.

پزشک از شما می‌خواهد علائم و چرخه قاعدگی‌تان را توضیح دهید. ممکن است آزمایش لگن انجام دهد. در این آزمایش، پزشک با ابزار مخصوص و انگشت، داخل واژن و گردن رحم را بررسی می‌کند. همچنین ممکن است مقداری از مایع واژنی برای تست برداشت شود. هدف از آزمایش، تشخیص بیماری‌های عامل قاعدگی دردناک است. اگر علت مشخصی یافت نشود، پزشک ممکن است دیسمنوره اولیه را تشخیص دهد.

اگر پزشک به دیسمنوره ثانویه شک کند، باید آزمایش‌های دیگری انجام دهید. با کمک تصویربرداری و سایر روش‌های تشخیصی، پزشک می‌تواند رحم و سایر اندام‌های تولیدمثل را بهتر ببیند. ممکن است آزمایش‌های زیر درخواست شود:

• سونوگرافی: استفاده از امواج صوتی برای تصویربرداری رحم، تخمدان و سایر اندام‌های تولیدمثل.
• هیستروسکوپی: استفاده از ابزاری کوچک با چراغ برای مشاهده داخل رحم؛ تصویر رحم روی مانیتور نمایش داده می‌شود.
• لاپاراسکوپی: پزشک از طریق یک برش کوچک در شکم و با لاپاراسکوپ، اندام‌های لگنی را بررسی می‌کند.

اگر قاعدگی دردناک ناشی از بیماری باشد، پزشک درباره روش‌های درمان با شما مشورت می‌کند.

درمان دیسمنوره چیست؟

داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی معمولاً اولین خط درمان قاعدگی دردناک هستند. این داروها شامل ایبوپروفن و ناپروکسن می‌باشند که در داروخانه‌ها موجودند و سطح پروستاگلاندین بدن را کاهش می‌دهند. می‌توانید بلافاصله با آغاز انقباضات از این داروها استفاده کنید. اگر نتوانید از این داروها استفاده کنید، می‌توانید از مسکن‌های دیگر مانند استامینوفن امتحان کنید.

پزشک ممکن است داروهای با دز بالاتر برای شما تجویز کند.

داروهای هورمونی

پزشک ممکن است داروهای کنترل بارداری را به عنوان راهی درمانی تجویز کند. افرادی که از داروهای هورمونی استفاده می‌کنند، درد قاعدگی کمتری تجربه می‌کنند. این داروها به صورت قرص، پچ یا حلقه واژنی قابل استفاده هستند.

دستگاه هورمونی داخل رحمی

دستگاه هورمونی داخل‌رحمی یا آ.یو.دی (IUD) می‌تواند به کاهش درد کمک کند. در این مورد باید با پزشک مشورت کنید. این دستگاه در رحم قرار می‌گیرد و تا ۵ سال باقی می‌ماند. دو نوع IUD وجود دارد. اگر قصد بارداری دارید، نمی‌توانید از IUD هورمونی استفاده کنید.

درمان خانگی دیسمنوره

درمان‌های غیردارویی نیز برای انقباضات قاعدگی وجود دارد، از جمله:

• استفاده از پد گرمایی یا کیسه آب گرم برای پایین شکم یا کمر در زمان گرفتگی;
• استراحت بیشتر;
• پرهیز از غذاهای حاوی کافئین;
• پرهیز از سیگار و نوشیدنی‌های الکلی;
• ماساژ کمر و شکم;
• ورزش منظم. (افرادی که ورزش می‌کنند، درد قاعدگی کمتری دارند.)

اگر دیسمنوره ثانویه دارید، درباره درمان علت اساسی با پزشک گفتگو کنید. درمان ممکن است شامل داروهای ضدبارداری، سایر داروها یا جراحی باشد.

درمان‌های جانشین

افراد دچار پریودهای دردناک معمولاً برای مقابله با درد به راه‌حل‌های طبیعی روی می‌آورند، از جمله:

• یوگا;
• طب سوزنی و طب فشاری;
• تمرینات آرام‌بخشی یا تنفسی;
• مصرف غذاهای ضدالتهابی مانند گیاهان برگ سبز، زنجبیل، مغزها و نوشیدن چای سبز;
• مصرف مکمل‌هایی مانند ویتامین دی (D) و منیزیم که به کاهش التهاب کمک می‌کنند.

پیشگیری از دیسمنوره

شما نمی‌توانید از دیسمنوره کاملاً پیشگیری کنید، اما رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم می‌تواند از تشدید انقباضات جلوگیری کند.

مراجعه به پزشک

اگر قاعدگی‌های دردناک دارید و نمی‌توانید کارهای روزمره را انجام دهید، به پزشک مراجعه کنید. انقباضات خفیف طبیعی هستند، اما انقباضات شدید و درد مانع از فعالیت، نیازمند درمان است. ثبت تاریخ قاعدگی و روزهای درد شدید، می‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنین اگر علائم دیگری مانند سردرد یا خون‌ریزی شدید داشته باشید، به پزشک اطلاع دهید.

در موارد زیر نیز باید به پزشک مراجعه کنید:

• قبلاً درد قاعدگی نداشته‌اید اما اکنون دارید;
• درد قاعدگی شدیدتر شده است;
• درد قاعدگی طولانی‌تر شده است;
• رابطه جنسی شما دردناک است;
• بین پریودها درد دارید (مشابه درد قاعدگی);
• بین پریودها خون‌ریزی دارید یا قاعدگی‌تان نامنظم است.

پزشک ممکن است درباره زمان آغاز قاعدگی، زمان بروز علائم، داشتن رابطه جنسی یا وجود علائم در دیگر اعضای خانواده از شما بپرسد.

شما بگویید

شما چقدر با دیسمنوره آشنایی دارید؟ آیا تا به حال دچار قاعدگی دردناک شده‌اید؟ در صورت تمایل، می‌توانید تجربه و نظر خود را در بخش نظرات برای ما بنویسید و این مطلب را از طریق شبکه‌های اجتماعی با دوستانتان به اشتراک بگذارید.