ضرورت بازنگری در آرشیوهای تصویری ایران؛ اکران دو مستند قاجاری

به گزارش خبررسان، سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران به مناسبت نمایشگاه «این صورت باقی» و روز ملی سینما، مهرداد زاهدیان را میزبان کرد. در این جلسه دو مستند «حلقههای گمشده» و «خاطرات شیشهای» اکران شد که حدود ۲۲ سال پیش با تکیه بر اسناد و تصاویر دوره قاجار ساخته شدهاند.
زاهدیان بر اهمیت شناسایی، حفاظت و بازخوانی میراث تصویری ایران تأکید کرد. او به تلاشهای شهریار عدل برای مرمت فیلمهای قاجار و ارسال آنها به سینماتک فرانسه اشاره کرد که زمینهساز مستند «خاطرات شیشهای» شد. این مستند بر روی آلبومخانه کاخ گلستان با نزدیک به ۴۰ هزار فریم عکس از دوره ناصری و مظفری متمرکز است که زاهدیان آن را دومین فوتوتک جهان پس از مجموعه سلطنتی بریتانیا میداند. تنها ۸ هزار عکس کاتالوگ شده بودند و بخش بزرگی همچنان نیازمند شناسایی و فهرستنویسی است.
گفتگو همچنین بر حفاظت فیزیکی، ایجاد مخازن تخصصی و تهیه نسخههای ثانویه برای کاهش آسیب به اصل اسناد متمرکز بود. زاهدیان به ورود زودهنگام عکاسی و سینما به ایران (حدود سه سال پس از اروپا) و تطبیق رنگآمیزی دستی با سنتهای بصری ایرانی اشاره کرد. نتیجهگیری نشست: آرشیوهای تصویری برای زنده ماندن نیازمند مرمت، فهرستنویسی، پژوهش و دسترسی مسئولانهاند تا از اشیاء راکد به منابع زنده برای شناخت تاریخ و فرهنگ ایران تبدیل شوند. سینمای مستند میتواند در این بازخوانی نقش کلیدی ایفا کند.
