معاون بیمه سلامت: ۵۸ درصد داروها در ایران خودسرانه مصرف میشود، دو برابر میانگین جهانی

به گزارش آفتاب وطن، مهدی رضایی معاون توسعه مدیریت و منابع سازمان بیمه سلامت ایران نسبت به الگوی مصرف دارو در کشور هشدار داد و اعلام کرد که میزان مصرف خودسرانه داروها در ایران از ۵۸ درصد فراتر رفته است که این رقم دو برابر آمارهای گزارش شده توسط سازمان جهانی بهداشت برای سایر کشورها میباشد.
رضایی در تشریح دلایل این پدیده به نقش تبلیغات غیررسمی و تقاضاهای القایی برای تجاریسازی محصولات دارویی اشاره کرد و بیان داشت که گاهی برای بازاریابی داروها، تقاضاهای مصنوعی ایجاد شده و به باور عمومی تبدیل میگردند که این موضوع میتواند بستر وابستگی به دارو را برای افراد فراهم آورد. او داروهای خوابآور را از جمله مواردی نامید که مصرف بیرویه آنها منجر به ایجاد وابستگی و نیاز به افزایش دوز میشود.
یکی از فرهنگهای نادرست رایج در جامعه، توصیههای دوستانه برای مصرف دارو بر اساس تجربه شخصی است. معاون سازمان بیمه سلامت تأکید کرد که تطبیق دادن بیماریها برای استفاده از داروی مشابه درست نیست و تجویز باید قطعا از سوی پزشک متخصص انجام گیرد.
در مورد استفاده از هوش مصنوعی برای تشخیص و تجویز دارو، رضایی نظر مختصری داشت و گفت حداکثر ۵۰ درصد پاسخهای هوش مصنوعی در حوزه پزشکی میتواند صحیح باشد اما فاصله قابل توجهی بین پاسخهای الگوریتمی و نیاز واقعی بیمار وجود دارد. بیمار قادر نیست اطلاعات دقیق و کامل را درباره وضعیت خود تشخیص داده و انتقال دهد و سیستمهای هوشمند نیز نمیتوانند این دادهها را با تمام بانکهای اطلاعاتی پزشکی تطبیق دهند. بنابراین در شرایط حاضر، تجویز توسط هوش مصنوعی پاسخگوی نیازهای بالینی بیماران نیست و توصیه نمیشود.
از منظر اقتصادی، بازار دارویی کشور حدود هشت میلیارد دلار در سال برآورد شده که نشاندهنده حجم مالی قابل توجه این بخش است. نکته قابل توجه اینکه ۹۵ تا ۹۷ درصد داروهای مصرفی در ایران در داخل تولید میشود که خودکفایی نسبی در تولید. با این حال، مصرف نادرست داروها میتواند منجر به ایجاد محدودیت در دسترسی به داروهای ضروری و حیاتزا گردد.
کاهش تقاضاهای القایی و تبلیغات گمراهکننده، پیششرط مندی از خدمات دارویی بهروز و موثر است. اگر فرهنگ مصرف خودسرانه تداوم یابد، نه تنها سلامت عمومی تهدید میشود بلکه اقتصاد دارویی کشور نیز تحت فشارهای جدی قرار خواهد گرفت.
مسئولان حوزه بهداشت و درمان باید با تدوین سیاستهای فرهنگی و نظارتی جامع، مانع از تبدیل دارو به کالای مصرفی رایج شده باشند تا سلامت شهروندان و ذخایر دارویی کشور حفظ گردد.