پزشکی قانونی هشدار داد: خوددرمانی در مسمومیت‌ها می‌تواند جان‌بخش نباشد
به گزارش آفتاب وطن، مریم اخگری با اشاره به نامگذاری هفته اول آبان ماه به عنوان هفته پیشگیری از مسمومیت‌ها با شعار شناخت خطر تا اقدام به موقع، گفت هدف از اطلاع‌رسانی در این حوزه، ارتقای آگاهی‌های عمومی، پیشگیری از بروز انواع مسمومیت‌ها و محافظت از افراد به ویژه کودکان، جوانان و سالمندان است.
وی با اشاره به نامگذاری روز‌های این هفته به هر یک از انواع مسمومیت‌ها اظهار کرد طیف وسیعی از دارو‌ها ممکن است منجر به مسمومیت به شکل اتفاقی یا عمدی شود که متاسفانه کودکان و افراد سالمند بیش‌ترین قربانیان مسمومیت دارویی اتفاقی هستند.
اخگری تصریح کرد کودکان به دلیل رنگ جذاب و متنوع قرص‌ها و یا مزه شیرین برخی شربت‌ها، از روی کنجکاوی اقدام به مصرف می‌کنند در حالی که همین امر منجر به مسمومیت و یا مرگ آنان می‌شود. سالمندان نیز به دلایلی همچون نداشتن دید کافی و یا عدم شناخت دارو‌ها، دارو‌های اشتباه مصرف می‌کنند؛ بنابراین توصیه می‌شود حتما یک فرد مطلع در خانواده بر تجویز و مصرف دارو در سالمندان نظارت داشته باشد.
وی در خصوص مسمومیت‌های دارویی عمدی با انگیزه خود‌کشی افزود اولین توصیه آن است که اگر در اطراف خود فردی با افکار خود‌کشی و آسیب‌های روانی وجود دارد، پیش از هر اتفاق غیر‌قابل جبران حتما با اورژانس اجتماعی در تماس باشید.
عضو هیئت علمی سازمان خاطرنشان کرد دارو‌های آرام‌بخش و خواب‌آور در صورتی که در می‌زانی بالا‌تر از دز تعیین شده توسط پزشک یا در دزه‌ای تکراری مصرف شوند، منجر به مسمومیت، بستری و مرگ افراد می‌شوند. در برخی دارو‌ها، دز درمانی و دز سمی بسیار به یکدیگر نزدیک هستند و به همین دلیل اگر بدون توجه به دستور پزشک مورد استفاده قرار بگیرند، مرگ فرد را رقم می‌زنند.
کارشناس حوزه سم‌شناسی سازمان همچنین به افراد توصیه کرد از مصرف خودسرانه دارو‌ها به همراه یکدیگر اجتناب کنند، زیرا برخی دارو‌ها در صورت مصرف همزمان، اثرات تجمیعی دارند یا تقویت اثرات یکدیگر منجر به مسمومیت و مرگ فرد می‌شوند.
وی با اشاره به برخی پرونده‌های ارجاعی سازمان پزشکی قانونی در حوزه مسمومیت‌های دارویی تصریح کرد در یکی از پرونده‌ها شاهد مرگ کودکی بودیم که دارو‌های مادربزرگ خود را از کابینت آشپزخانه برداشته و مصرف کرده بود. در پرونده‌ای دیگر یک دختر جوان برای درمان سردرد خود به توصیه یکی از دوستانش در یک میهمانی قرصی را مصرف کرد که منجر به مرگ او شد. بررسی‌های پزشکی قانونی نشان داد داروی مصرف شده توسط این دختر جوان، قرص متادون بوده‌است.
اخگری با تأکید بر اینکه افراد و به ویژه جوانان از عوارض و خطرات احتمالی دارو‌ها و بی‌خطر بودن مصرف آن‌ها مطلع نیستند، گفت هیچ دارویی نباید بدون تجویز پزشک و تنها با توصیه دوستان و آشنایان مورد استفاده قرار گیرد، زیرا اثرات دارو‌ها در بدن‌ها و افراد مختلف، کاملا متفاوت است.
وی همچنین توصیه کرد در صورتی که فردی در اطراف ما دچار مسمومیت شد به هیچ عنوان اقدام به خوددرمانی و یا اجبار او به استفراغ نکنیم، زیرا این اقدام ممکن است موجب ورود مواد غذایی به ریه، بازگشت مجدد دارو‌ها یا سموم از معده به مری و در نتیجه مرگ فرد شود. تنها اقدام اساسی در این گونه موارد تماس با اورژانس و انتقال فرد به مراکز درمانی است. ضمن آنکه لازم است پوکه دارو‌های مصرف شده توسط فرد برای اتخاذ اقدام درمانی مناسب، به مراکز درمانی ارجاع شود.
اخگری در ادامه با هشدار در خصوص موارد مسمومیت در کودکان گفت مواد شیمیایی، سفیدکننده‌ها، انواع شوینده‌ها و موارد مشابه که در کابینت‌های آشپزخانه نگهداری می‌شوند، برای کودکان بسیار خطرآفرین است چرا که در برخی پرونده‌ها شاهد مصرف این مواد از سر کنجکاوی توسط کودکان و در نتیجه مسمومیت آنان بوده‌ایم.
وی با تأکید بر اینکه مواد شیمیایی و شوینده‌ها به هیچ عنوان نباید از ظرف اصلی خود خارج شوند، به خانواده‌ها توصیه کرد این مواد را دور از دسترس کودکان نگهداری کنند. به عنوان مثال از ریختن مواد شوینده و شیمیایی در ظروف مواد خوراکی مانند آب معدنی، آب میوه و موارد مشابه خودداری شود.
وی بلع باطری را از دیگر موارد مسمومیت در کودکان عنوان و تصریح کرد بلع باطری از جمله باطری‌های سکه‌ای کوچک برای کودکان بسیار خطرناک است و خانواده‌ها باید در این زمینه نیز مراقبت‌های لازم را داشته باشند.
عضو هیئت علمی سازمان با اشاره به برخی پرونده‌های ارجاعی به پزشکی قانونی در موضوع مسمومیت کودکان، اظهار کرد در برخی پرونده‌ها شاهد مسمومیت و متاسفانه مرگ کودکان به دلیل نوشیدن شربت متادون بودیم که در یخچال نگهداری می‌شده و به خاطر طعم شیرین آن توسط کودک مورد استفاده قرار گرفته است.
وی ادامه داد در یک پرونده خانواده‌ای برای پیک نیک به بیرون رفته بودند و متاسفانه یک بطری ماءالشعیر حاوی شربت متادون به همراه داشتند. کودک این خانواده به تصور ماءالشعیر، شربت متادون را نوشیده و فوت کرده‌بود.
رئیس کنترل کیفی آزمایشگاه‌های سازمان، خاطرنشان کرد شربت متادون از مواد مسمومیت‌زا به ویژه در کودکان است در حالی که این شربت به هیچ عنوان نباید در خانه نگهداری شود و مصرف آن با دز تعیین شده تنها در مراکز ترک اعتیاد و با دستور مددکار این مراکز مجاز است، اما متاسفانه این شربت از مجاری غیر‌قانونی در دسترس افراد قرار می‌گیرد و چنین حوادث و اتفاقات تلخی را رقم می‌زند.
وی در موارد مسمومیت کودکان نیز از خانواده‌ها خواست از هر‌گونه خوددرمانی و یا اجبار کودک به استفراغ، خودداری کنند به ویژه در مورد حلال‌ها و یا مواد نفتی که استفراغ کردن خط قرمز است و منجر به مرگ می‌شود.
اخگری در مورد مسمومیت ناشی از گزیدگی جانوران سمی نیز هشدار داد و گفت در این گونه موارد که معمولا در مناطق خشک با اقلیم مشخص که محل زندگی برخی حشرات و خزندگان است، اتفاق می‌افتد، حتما فرد را به نزدیک‌ترین مرکز درمانی منتقل کنید، زیرا در این مراکز پادزهر لازم برای نجات فرد وجود دارد و هر‌گونه تأخیر در این خصوص می‌تواند منجر به مرگ شود.