پیمایش جامع تغذیهای راهکار برونرفت از پراکندگی دادهها و نابرابری توزیع

به گزارش آفتاب وطن، علیرضا رئیسی معاون بهداشت وزارت بهداشت در جلسه توجیهی پیمایش وضعیت تغذیهای و امنیت غذایی، به چالش بنیادین مدیریت منابع در کشور اشاره کرد و بیان کرد که عدم وجود نظام منسجم باعث میشود حتی در شرایط بحرانی، کمکها به برخی خانوادهها برسد در حالی که همسایگان آنها از حمایت محروم میمانند.
رئیسی با استناد به تجربه زلزلهها و حوادث مشابه، الگوی کمکرسانی را نقد کرد و گفت در روزهای نخست همه دستگاهها حاضر میشوند، اما با گذشت زمان تداوم حمایتها کاهش مییابد و حتی نیروهای حوزه بهداشت از آخرین گروههاییاند که در منطقه باقی میمانند؛ این واقعیت ضرورت بازنگری در سازوکارهای مدیریت بحران و ایجاد مکانیزمهای پایدار را اجتنابناپذیر کرده است.
وی امنیت غذایی را فراتر از تأمین صرف منابع تعریف کرد و تأکید داد که باید بررسی شود آیا مواد غذایی به شکل عادلانه در اختیار گروههای هدف قرار میگیرد یا خیر؛ این موضوع نیازمند اصلاح سیاستگذاریها بر اساس شواهد علمی و معتبر است.
معاون بهداشت با تشریح ابعاد اجرایی مطالعه اظهار داشت کشور به شش منطقه تقسیم شده و از هر منطقه استانهایی به صورت تصادفی انتخاب گردیدهاند؛ در مجموع شانزده دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی در اجرای این پیمایش مشارکت دارند. آخرین بررسی جامع مصرف غذایی کشور به سال ۱۳۹۸ بازمیگردید و مطالعات گذشته به صورت پراکنده و در مقاطع زمانی متفاوت انجام شده بود؛ بنابراین اجرای یک پیمایش یکپارچه میتواند تصویری قابل اتکا از وضعیت تغذیه و امنیت غذایی ارائه دهد.
این پیمایش پیشبینی میکند حدود سی هزار نفر ارزیابی شوند و دقت در جمعآوری و ثبت اطلاعات از اهمیت بالایی برخوردار است؛ دادههای حاصل مبنای تصمیمگیریهای آینده در حوزه تغذیه و سلامت کشور خواهد بود. محورهای مطالعه شامل ارزیابی شاخصهای تنسنجی، وضعیت فعالیت بدنی، شاخصهای بیوشیمیایی، میزان دریافت مواد غذایی و تحلیل ارتباطات متقابل این متغیرها میباشد.
رئیسی با قدردانی از مشارکت حدود چهل نفر از استادان و متخصصان تغذیه کشور و دانشگاههای مجری، بر ضرورت هماهنگی، انسجام و رعایت دقیق استانداردهای اجرایی تأکید کرد و گفت کیفیت اجرای این پیمایش برای وزارت بهداشت اولویت بالا دارد؛ انتظار میرود با تلاش مشترک نتایج دقیق و قابل استناد حاصل آید که در سالهای آتی مرجع برنامهریزی و سیاستگذاری ملی در حوزه تغذیه و امنیت غذایی باشد.
اجرای همزمان این پیمایش در سطوح مختلف و بهرهگیری از دانشگاهی، فرصت نایابی برای عبور از نگاههای تکهتکه و حرکت به سمت سیاستگذاری مبتنی بر شواهد یکپارچه فراهم آورده است؛ تجربههای گذشته نشان میدهد که تصمیمگیری بر پایه دادههای ناقص یا قدیمی، باعث بیکارکردی برنامهها و هدررفت منابع میشود.
نتایج این مطالعه نه تنها واقعی از وضعیت تغذیهی جامعه ترسیم میکند، بلکه الگوهای مصرف، نابرابریهای جغرافیایی و گروههای پرریسک را نیز آشکار میسازد تا امکان تدوین راهکارهای هدفمند و عادلانه برای مقابله با سوءتغذیه و نارسایی غذایی در تمام لایههای جامعه مهیا گردد.