ایران رکورددار تجویز آنتیبیوتیک در جهان؛ ۱۰ جان سالانه قربانی تزریقهای نادرست سفتریاکسون

به گزارش آفتاب وطن، نازیلا یوسفی در نشست خبری مصرف منطقی دارو که یکشنبه اول آذر ۱۴۰۴ در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، هشدار داد که تجویز بیرویه آنتیبیوتیکها در ایران به سطح بحرانی رسیده است. وی با استناد به آخرین آمار سازمان جهانی بهداشت مربوط به سال ۲۰۲۳، اعلام کرد که ایران در رتبه نخست جهانی قرار دارد و میزان تجویز در کشور ۳.۷ برابر میانگین جهانی محاسبه میشود.
خطرناکترین نکته فاش شده، قربانی شدن سالانه ۱۰ نفر در اثر تزریقهای نابجای آنتیبیوتیک سفتریاکسون است. این آمار تنها بخشی از هزینههای انسانی ناشی از نسخهنویسی غیرواقعبینانه را نشان میدهد. بر اساس دادههای ارائه شده، ۳۰.۵ درصد کل نسخههای پزشکان در کشور حاوی حداقل یک آنتیبیوتیک است که رقم قابل توجهی در مقایسه با استانداردهای بینالمللی محسوب میشود.
تحلیل وضعیت نشان میدهد که تمرکز تجویز بیشینه در شهر تهران متمرکز شده و متخصصان اطفال سهم بزرگترین را در این روند ناخوشایند ایفا میکنند. بیش از نیمی از نسخههای نوشته شده توسط پزشکان کودک، آنتیبیوتیک شامل شده که نگرانی عمیقی را درباره مقاومتهای آتی و اثرات بر سیستم ایمنی کودکان به وجود میآورد. این الگو نه تنها بار اقتصادی سنگینی بر دوش نظام بهداشت و خانوادهها تحمیل میکند، بلکه سلامت نسلهای آینده را نیز در معرض خطر جدی قرار میدهد.
متخصصان معتقدند که ریشهیابی این پدیده نیازمند بازنگری در الگوی آموزشی پزشکان، نظارت بر نسخهنویسی و آگاهیبخشی به جامعه است. فرهنگ خوددارویی و انتظار بیمار برای دریافت آنتیبیوتیک در عفونتهای ویروسی، موتور محرک این چرخه معیوب محسوب میشود. تدوین پروتکلهای سختگیرانه و اجراهای گامبهگام میتواند مانع گسترش مقاومتهای شود.
وزارت بهداشت با برگزاری این نشست، اراده جدی خود را برای مقابله با این چالش جهانی نشان داد. تدوین برنامههای عملیاتی، پایش مداوم شاخصهای تجویز و مجازاتهای پیشگیرانه برای مغایران، گامهای بعدی در این مسیر خواهد بود. موفقیت در این ماموریت نیازمند همسوئی پزشکان، داروسازان، سیاستگذاران و شهروندان است تا ایران از قلهی ننگین آمار جهانی پایین آید و سلامت عمومی مصون بماند.