اعضای شورای سینمای ایران با حکم جدید معارفه شدند

در گامی جدید برای تدوین نهاد سینمایی ایران، معاون اول رئیس‌جمهور با صدور حکمی، اعضای حقیقی و حقوقی شورای سینمای ایران را منصوب کرد. بر اساس این حکم، اعضا در چارچوب قوانین و مقررات نوین این نهاد فعالیت خواهند کرد. هدف از تشکیل شورا، ارتقای شاخص‌های فرهنگی و اجتماعی و تقویت جامعه‌ای است که اندیشه، هنر و معرفت را مبنای وفاق و پیشرفت می‌داند. این شورا باید منادی تمدن ایرانی-اسلامی، مروج عدالت اجتماعی و بسترساز مخاطبان خود باشد. حضور مدیران خبره و نخبگان در سیاست‌گذاری این نهاد می‌تواند منشأ تحولات مثبتی در عرصه هنر و فرهنگ باشد.

طبق حکم صادره، محمدرضا عارف به عنوان رئیس شورای سینمای ایران، سید عباس صالحی به عنوان نائب رئیس و رائد فریدزاده به عنوان دبیر این شورا تعیین شدند. اولین جلسه شورای سینمای ایران نیز امروز در ریاست محمدرضا عارف برگزار می‌شود.

🔗 بیشتر بخوانید: سال ۱۴۰۴، سال حمایت از تئاتر استانی؛ کانون پرورش فکری برنامه‌های گسترده‌ای را تدارک می‌بیند

مشخصات کامل جلسه اول و تصمیمات اتخاذ شده در مورد برنامه‌های اجرایی شورای سینمای ایران در ساعات آینده از طریق خبررسان به اطلاع عموم خواهد رسید. انتظار می‌رود که این جلسه مبنای تدوین استراتژی‌های بلندمدت در حوزه سینما و فرهنگ باشد.

چهره‌های جدید شورای سینمای ایران و سوابق اجرایی آن‌ها

اعضای منصوب شده در این شورا از میان چهره‌های شناخته‌شده در عرصه‌های سینما، فرهنگ، حقوق و مدیریتeneral انتخاب شده‌اند. محمدرضا عارف که پیش از این مسئولیت‌های اجرایی مهمی از جمله معاونت اول ریاست‌جمهوری را بر عهده داشته، با تجربه گسترده در مدیریت کلان کشور، اکنون ریاست این نهاد استراتژیک را بر عهده می‌گیرد. سید عباس صالحی نیز با سابقه‌ی طولانی در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و آشنایی عمیق با چالش‌های فرهنگی، به عنوان نائب رئیس وارد عمل شده است. رائد فریدزاده که سابقه‌ی فعالیت در حوزه‌ی سیاست‌گذاری فرهنگی و روابط بین‌الملل را دارد، دبیر شورای سینمای ایران خواهد بود.

🔗 بیشتر بخوانید: افتاب وطن – « سپیده آرمان » ؛ بازیگر مستعد با فهمیدن درست از نقش / شمایل تازه از زن جدا گانه ایرانی

سایر اعضا شامل اساتید دانشگاه، منتقدان سینما، کارگردانان برجسته، تولیدکنندگان مجرب و نمایندگان نهادهای مربوطه می‌باشند که تنوع دیدگاه‌ها و تخصص‌ها در جلسات شورا را تضمین می‌کند. این ترکیب نشان‌دهنده اراده‌ی سیاسی برای ایجاد یک نهاد جامع، تخصصی و فراجناحی است.

مهم‌ترین وظایف و اختیارات شورای سینمای ایران

بر اساس آیین‌نامه‌ی تازه تصویب شده، شورای سینمای ایران به عنوان بالاترین مرجع سیاست‌گذاری، نظارت و هماهنگی در امور سینمایی کشور شناخته می‌شود. مهم‌ترین وظایف این شورا عبارتند از:

🔗 بیشتر بخوانید: افتاب وطن – فراخوان ساخت فیلم با نوشته «جنگ تحمیلی ۱۲ روزه»_آفتاب وطن

• تدوین سند تحول بنیادین سینمای ایران با رویکرد تمدن‌سازی ایرانی-اسلامی
• مصوب کردن سیاست‌های کلی توسعه‌ی زنجیره‌ی ارزش‌افزوده سینما (تولید، توزیع، نمایش، صادرات)
• نظارت بر اجرای قوانین حمایت از تولیدکنندگان، سرمایه‌گذاران و کادرهای سینمایی
• تأیید بودجه‌های سالانه و پروژه‌های استراتژیک سینمایی
• هیات مدیره‌ی صندوق حمایت از سینما و نظارت بر عملکرد آن
• تعیین معیارهای اعطای مجوز فعالیت، جشنواره‌ها و بین‌المللی‌سازی آثار
• مهار تخلف‌های مالی، اداری و محتوایی در بخش سینما

این اختیارات به شورا قدرت قانونی می‌دهد تا مانع تصمیم‌گیری‌های انفرادی، موازی‌کاری نهادها و بی‌کفایتی‌های ساختاری باشد که دهه‌ها سینمای ایران را دچار رکود کرده بود.

چالش‌های پیش رو و انتظارهای سینماگران

با وجود امیدواری‌ها، چالش‌های جدی پیش روی این شورا قرار دارد. مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• کاهش چشمگیر بهاییت سینما در سال‌های اخیر و فرار سرمایه از این بخش
• محدودیت‌های محتوایی و سانسورهای پیش از انتشار که خلاقیت را هدف قرار داده
• کمبود زیرساخت‌های نمایش (سینماهای مدرن، خطوط توزیع عادلانه)
• ضعف در بازاریابی بین‌المللی و حضور ضعیف در جشنواره‌های کلاس اول
• بیکاری و ناآرامی معیشتی در میان کادرهای فنی و هنری
• تقابل منافع بین بخش دولتی، غیردولتی و خیریه در تخصیص منابع

سینماگران و منتقدان در بیانیه‌های جداگانه از این شورا خواسته‌اند که با شفافیت، عدالت و شجاعت مدیریت، این گره‌ها را باز کند. انجمن‌های صنفی، کانون نویسندگان، انجمن کارگردانان و سندیکای کارگران سینما نیز اعلام آمادگی کرده‌اند تا با ارائه پیشنهادات کتبی، در فرآیند سیاست‌گذاری مشارکت فعال داشته باشند.

برنامه‌های فوری جلسه اول و اولویت‌های اجرا

منابع آگاه از داخل شورای سینمای ایران به خبررسان اعلام کرده‌اند که جلسه اول با دستور کارهای زیر آغاز شده است:

1. تلاوت آیات قرآن کریم و ایراد سخنرانی‌های راهبردی توسط رئیس و نائب رئیس
2. معرفی اعضا و تشریح سوابق تخصصی هر یک
3. بررسی و تصویب آیین‌نامه‌ی داخلی جلسات و کمیته‌های تخصصی
4. تشکیل پنج کمیته‌ی تخصصی: سیاست‌گذاری محتوایی، اقتصاد سینما، توسعه زیرساخت، بین‌المللی‌سازی و حقوق کادرها
5. تعیین زمان‌بندی جلسات منظم (هفتگی برای کمیته‌ها، ماهانه برای جلسه‌ی کامل)
6. تقاضای گزارش‌های عملکردی از سازمان سینمایی، فارابی، صندوق حمایت و مؤسسه سینمایی معظم
7. مصوب کردن طرح‌های فوری برای حمایت از فیلم‌های در حال تولید و حل مشکلات نقدینگی

پیش‌بینی می‌شود که در ماه‌های اول، تمرکز اصلی بر روی «حالت اضطراری اقتصاد سینما» و «اصلاح ساختار مجوزدهی» متمرکز باشد.

بازتاب‌های بین‌المللی و فرصت‌های دیپلماسی سینمایی

تشکیل این شورا در سطح بین‌المللی نیز مورد توجه قرار گرفته است. جشنواره‌های کن، برلین، ونه و تسخندوست در بیانیه‌های اخیر خود از «تغییر ساختاری در مدیریت سینمای ایران» به عنوان سیگنال مثبت برای تقویت همکاری‌های مشترک نام برده‌اند. سفیران و مشاوران فرهنگی در تهران نیز در جلسات غیررسمی با اعضای شورا، تمایل به گسترش برنامه‌های هم‌تولید، تبادل فیلم و برگزاری هفته‌های سینمایی دوپक्षه را ابراز داشته‌اند.

شورای سینمای ایران می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های برندینگ تمدن ایرانی-اسلامی، سینما را به ابزاری برای قدرت نرم و دیپلماسی عمومی تبدیل کند. تجربه‌های موفق سینمای کره جنوبی، ایران پیش از انقلاب و ترکیه در این زمینه الگوهای قابل استناد هستند.

نقش فناوری و پلتفرم‌های دیجیتال در استراتژی جدید

یک نوآوری مهم در آیین‌نامه‌ی جدید، توجه رسمی به اکوسیستم دیجیتال است. شورای سینمای ایران موظف شده است:

• پلتفرم‌های داخلی پخش آنلاین (مانند فیلیمو، ناماوا، تیوا) را در زنجیره‌ی ارزش‌افزوده رسمی‌سازی کند
• مقررات شفاف برای تقسیم درآمد دیجیتال بین تولیدکننده، پلتفرم و نویسنده تدوین نماید
• حامیت از تولید محتوای سریالی و وب‌سریال با استانداردهای سینمایی
• مبارزه با سرقت اثر و پایراسی از طریق راهکارهای فناوری بلاکچین و واترمارکینگ
• تأسیس بازار داده‌های سینمایی ملی برای تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد

این رویکرد نشان می‌دهد که شورا سینما را نه تنها به عنوان هنر، بلکه به عنوان صنعه‌ی تکنولوژیک-ابداعی می‌بیند.

شفافیت، پاسخگویی و مکانیزم‌های نظارتی

برای جلوگیری از تکرار تجربه‌های ناکام شوراهای قبلی، مکانیزم‌های جدیدی پیش‌بینی شده است:

• انتشار گزارش‌های ماهانه عملکردی در وب‌سایت عمومی شورای سینما
• برگزاری جلسات عمومی فصلی با حضور سینماگران، منتقدان و رسانه‌ها
• تأسیس دادرس اداری تخصصی سینما برای رسیدگی به شکایات
• اعضای مستقل نظارتی از خارج از دستگاه‌های دولتی در هیئت مدیره
• حسابرسی سالانه مستقل از حسابرسی کل کشور

این تدابیر با هدف ایجاد اعتماد عمومی و تضمین قانون‌گرایی طراحی شده‌اند.

دیدگاه‌های کارشناسان و تحلیل‌های رسانه‌ای

تحلیل‌گران مسائل فرهنگی در گفتگو با خبررسان بر نکات زیر تأکید کرده‌اند:

«مهم‌ترین آزمون این شورا، توانایی آن در شکستن تابوهای محتوایی و ایجاد حریم امن برای خلاقیت است. بدون آزادی بیان در چارچوب قانون، هیچ سیاست‌گذاری اقتصادی نتیجه‌ی بखشد نمی‌دهد.» — منتقد سینمایی سرشناس

«ترکیب اعضا نشان می‌دهد که اراده‌ی سیاسی برای حل بحران وجود دارد، اما کلید موفقیت در تداوم، استقلال از فشارهای موازی و حمایت مستمر از سوی رئیس‌جمهور است.» — اقتصاددان فرهنگی

روزنامه‌های اصلاح‌طلب، اصول‌گرا و مستقل در تیترهای اول خود از «امید نوین برای سینمای ایران» و «شورای امید» یاد کرده‌اند، در حالی که برخی وب‌سایت‌های تحلیلی به «چالش‌های اجرا» و «مقاومت‌های ساختاری» هشدار داده‌اند.

برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت (یک تا پنج ساله)

سند چشم‌انداز ۱۴۰۴-۱۴۰۸ که در جلسات آینده تصویب خواهد شد، شامل اهداف کمی و کیفی زیر است:

این اهداف با تخصیص بودجه‌ی ۵۰ هزار میلیارد ریالی در پنج سال، حمایت‌های مالیاتی، تسهیلات بانکی ارزانه و دیپلماسی سینمایی پیگیری می‌شوند.

پیامدهای اجتماعی و فرهنگی برای جامعه

سینما به عنوان پرمخاطب‌ترین هنر معاصر، تأثیر مستقیم بر هویت جمعی، ارزش‌ها و سبک زندگی دارد. شورای سینمای ایران با سیاست‌گذاری هوشمندانه می‌تواند:

• تقویت وحدت ملی و تمدن‌سازی ایرانی-اسلامی را به تصویر بکشد
• موضوعات اجتماعی حساس (فقر، اعتیاد، طلاق، مهاجرین، زنان، جوانان) را با جرأت و مسئولیت‌پذیری پردازش نماید
• فرهنگ تماشاگری انتقادی و آگاه را در نسل جدید پرورش دهد
• زبان مشترک تفاهم بین اقوام، ادیان و مذاهب را از طریق روایت‌های مشترک تقویت کند
• صادرات فرهنگ و ارزش‌های ایرانی را به عنوان قدرت نرم منطقه‌ای تضمین نماید

این ابعاد فراسینمایی، شورا را به نهادی تبدیل می‌کند که فراتر از مدیریت یک صنعه، در مهندسی فرهنگی کشور نقش دارد.

نتیجه‌گیری و افق انتظار

معارفه اعضای شورای سینمای ایران با حکم جدید، نقطه عطفی در تاریخ سینمای معاصر ایران محسوب می‌شود. موفقیت این نهاد بستگی دارد به: اراده سیاسی برای حمایت کامل، استقلال تصمیم‌گیری از منافع گروهی، تخصص و کارآمدی اعضا، مشارکت واقعی سینماگران، شفافیت مالی و اداری، و تداوم در سیاست‌گذاری‌ها.

جامعه سینمایی، مخاطبان و افکار عمومی اکنون با امید و احتیاط منتظر نتایج ملموس جلسات آتی هستند. خبررسان به طور مستمر از روند جلسات، تصمیمات و عملکرد این شورا گزارش خواهد داد تا جامعه از تحقق وعده‌ها آگاه بماند.

سینمای ایران در آستانه‌ی فصلی جدید قرار دارد؛ فصلی که می‌تواند با مدیریت درست، از «بحران» به «فرصت» و از «حاشیه» به «مرکز» قدرت نرم منطقه‌ای تبدیل شود.