بازنگری تفاهمنامه اوقاف و میراثفرهنگی برای مرمت بناهای تاریخی و ثبتجهانی مساجد

سیدرضا صالحیامیری وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در نشست مشترک با حجتالاسلام والمسلمین خاموشی رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه بر ضرورت ارتقای سطح تعاملات و عبور از همکاریهای موردی به یک سازوکار منسجم و عملیاتی تأکید کرد. وی اظهار داشت که امروز با تمام ظرفیتهای مدیریتی برای حل مسائل کلان و مشترک وارد میدان شدهایم و معتقدیم سازمان اوقاف و وزارت میراثفرهنگی دو مجموعه جدا از یکدیگر در حوزه صیانت از میراث تاریخی کشور نیستند.
تشکیل کمیته مشترک و بازنگری تفاهمنامه در یک ماه
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به وجود ۲۰ محور مشترک میان دو دستگاه تصریح کرد که این موضوعات باید با جدیت دنبال شود. تشکیل کمیته مشترک برای بررسی منسجم مسائل، شناسایی موانع و تدوین راهکارهای اجرایی ضروری دانسته شد. صالحیامیری تاکید کرد که لازم است کمیته مشترک حداکثر ظرف یک ماه آینده چارچوبهای همکاری را جمعبندی کند تا در جلسه بعدی زمینه تمدید تفاهمنامه و برنامهریزی برای اجرای آن فراهم شود. تفاهمنامه موجود باید با رویکردی جدید بازنگری شود و مسیر اجرایی تحقق توافقات نیز بهصورت روشن مشخص گردد.
همکاری در ثبتجهانی مساجد ایرانی و مرمت اضطراری بناهای وقفی
صالحیامیری با اشاره به قرار گرفتن پرونده ثبتجهانی مساجد ایرانی در دستور کار جدی وزارتخانه اظهار کرد که بخش عمده این مساجد وقفی هستند و تحقق این هدف مستلزم همکاری نزدیک و هماهنگی مؤثر با سازمان اوقاف است. وی یادآوری کرد که در مذاکرات پیشین حجتالاسلام خاموشی قول مساعد دادهاند که هر جا موضوع وقف مطرح باشد، سازمان اوقاف نیز برای همکاری حضور داشته باشد. وزیر میراثفرهنگی همچنین بر ضرورت همکاری دو دستگاه در زمینه مرمت اضطراری بناهای وقفی تأکید کرد و گفت در حوزه مرمت اضطراری بناهای تاریخی با مالکیت اوقاف باید به تفاهم مشخص و سازوکار اجرایی مشترک برسیم، بهویژه در پروندههای ثبتجهانی اقدامات مشترک و هماهنگ ضرورتی انکارناپذیر است.
ظرفیت موقوفات برای توسعه اشتغال روستایی و صنایعدستی
وزیر میراثفرهنگی با اشاره به ظرفیتهای گسترده موقوفات در مناطق مختلف کشور خواستار بهرهگیری هدفمند از فضاهای در اختیار سازمان اوقاف برای توسعه فعالیتهای مرتبط با صنایعدستی شد. وی افزود که این ظرفیت میتواند در خدمت ایجاد فرصتهای شغلی، تقویت تولید محلی و توسعه فعالیتهای اقتصادی مبتنی بر مزیتهای فرهنگی و بومی مناطق مختلف کشور قرار گیرد.
ضوابط میراثفرهنگی ملاک مرمت امامزادهها و کاروانسراها
حجتالاسلام والمسلمین خاموشی رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه در این نشست بر ضرورت رعایت ضوابط تخصصی میراثفرهنگی در حفاظت و مرمت اماکن تاریخی تأکید کرد. وی اظهار داشت که در خصوص امامزادهها باید ضوابط مشخصشده از سوی وزارت میراثفرهنگی ملاک عمل قرار گیرد و در یکی از سفرهای استانی نیز بر این موضوع تاکید کرده است. خاموشی با اعلام آمادگی برای مشارکت در مرمت اضطراری بناهای تاریخی گفت که در خصوص مرمتهای اضطراری حتما ورود خواهند کرد. رئیس سازمان اوقاف همچنین بر ضرورت تقویت جایگاه صنایعدستی در برنامههای حمایتی سازمان تأکید کرد و گفت سهم صنایعدستی باید ۱۰ برابر میزان فعلی باشد.
تمدید تفاهمنامه، تداوم همکاریها و تأمین منابع مالی
علی دارابی قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور با اشاره به تفاهمنامه منعقدشده میان دو مجموعه اظهار کرد که این تفاهمنامه نقشه راه پیگیریهای وزارت میراثفرهنگی است و تمدید آن برای تداوم همکاریها و تعریف موضوعات جدید ضرورت دارد. وی با تاکید بر اهمیت همکاری در پرونده ثبتجهانی مساجد ایرانی افزود که این یکی از مهمترین پروندههای مشترک است. دارابی با اشاره به ضرورت تأمین منابع برای مرمت بناهای تاریخی گفت که جلساتی با کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی برگزار شده و مطالباتی درباره برنامههای مرمتی مطرح شده است، اما به دلیل محدودیتهای مالی تاکنون امکان اقدام در برخی موارد فراهم نشده است. قائممقام وزیر همچنین بر ضرورت ورود جدیتر سازمان اوقاف برای حفاظت و مرمت بناهای آسیبدیده در جنگ که در زمره موقوفات قرار دارند تأکید کرد.
عضویت مدیرانکل استانی در سازوکارهای مشترک و راهاندازی نمایشگاههای صنایعدستی
دارابی پیشنهاد کرد عضویت مدیرانکل استانی میراثفرهنگی در جلسات و سازوکارهای مشترک بهعنوان عضو ناظر ادامه یابد تا روند پیگیری و حل مسائل در سطح استانها با انسجام و اثربخشی بیشتری دنبال شود. برزین ضرغامی معاون صنایعدستی وزارت میراثفرهنگی نیز با اشاره به ظرفیتهای سازمان اوقاف در استانهای مختلف اظهار کرد که باید از فضاها و ظرفیتهای در اختیار این سازمان برای راهاندازی نمایشگاههای صنایعدستی استفاده شود تا زمینه عرضه محصولات، توسعه بازار و حمایت مؤثرتر از هنرمندان فراهم گردد.
سازماندهی مرمت بناهای تاریخی وقفی و ۲ هزار اثر ثبتشده
بهروز ندایی معاون توسعه مدیریت و منابع وزارت میراثفرهنگی با اشاره به ضرورت ساماندهی مسائل مرتبط با بناهای تاریخی وقفی اظهار کرد که یکی از مسائل اساسی در حوزه مرمت، آثار تاریخی با مالکیت سازمان اوقاف است که لازم است بهصورت مشخص در تفاهمنامه مشترک مورد توجه قرار گیرد. وی افزود که مرمت امامزادههای تاریخی نیز از جمله موضوعاتی است که باید با بهرهگیری از دیدگاههای تخصصی مدیران و کارشناسان میراثفرهنگی و رعایت ضوابط فنی و حفاظتی دنبال شود. انوشیروان محسنیبندپی معاون گردشگری وزارت میراثفرهنگی نیز پیشنهاد کرد با توجه به امکانات و ظرفیتهای موجود در سازمان اوقاف، زمینه راهاندازی هلدینگ گردشگری با هدف مشارکت در توسعه زیرساختهای گردشگری کشور فراهم شود.
استانداردهای بینالمللی برای بناهای ثبتجهانی وقفی
فرهاد عزیزی مدیرکل پایگاههای میراث ملی و جهانی با تاکید بر ماموریت مشترک وزارت میراثفرهنگی و سازمان اوقاف در حفاظت از ابنیه تاریخی اظهار کرد که دو مجموعه در این زمینه دارای مسئولیت و مأموریت مشترک هستند. وی با اشاره به پیشنهاد تشکیل کمیته مشترک افزود که درباره بناهای ثبت جهانیشدهای که دارای مالکیت یا سابقه وقف هستند، باید برنامهریزی مشترکی برای حفاظت بر اساس استانداردهای بالادستی و الزامات بینالمللی آثار ثبتجهانی انجام شود تا تمامی اقدامات با الزامات حفاظتی این آثار انطباق داشته باشد.
۱۵۶ بنای تاریخی در ۲۵ استان در چارچوب تفاهمنامه
علیرضا ایزدی رئیس مرکز حفظ و احیا و ثبت بناهای تاریخی با اشاره به وجود حدود ۲ هزار اثر تاریخی ثبتشده وقفی در کشور اظهار کرد که ضروری است طرحهای مرمتی این آثار با هماهنگی وزارت میراثفرهنگی و بر اساس ضوابط، مقررات و استانداردهای تخصصی این وزارتخانه تهیه و اجرا شود. شکری سرپرست صندوق توسعه صنایعدستی، فرش دستباف و احیا و بهرهبرداری از بناهای تاریخی نیز تشریح کرد که ۱۵۶ بنای تاریخی در ۲۵ استان کشور در چارچوب این تفاهمنامه قرار گرفتهاند و موضوعات مرتبط با آنها مطابق استانداردها و ضوابط موجود در حال پیگیری است. وی افزود که بخشی از این بناها مرمت شدهاند و ضروری است پروندههای مربوط به آنها در کمیته مشترک بررسی شود تا موانع موجود در مسیر مرمت، احیا و بهرهبرداری برطرف و روند تعیین تکلیف آنها تسهیل شود. شکری خاطرنشان کرد که تعامل و همکاری میان دو مجموعه تاکنون به تعیین تکلیف شماری از بناهای تاریخی منجر شده و استمرار این رویکرد میتواند زمینه ساماندهی سایر پروندهها و بهرهگیری مؤثرتر از ظرفیتهای موجود را فراهم کند.