سید مسعود خاتمی: هزینههای تروما کمرشکن، راهحل تأسیس مراکز تخصصی درمان است

به گزارش آفتاب وطن، سید مسعود خاتمی رئیس قطب علمی ترومای کشور در گفتگویی مفصل با خبرنگار مهر، بر ابعاد مالی و ساختاری آسیبهای تروماتیک در ایران تأکید ورزید و تصویر کلی وضعیت را ترسیم کرد. وی تروما را در حکم جراحت تعریف نمود و تصادفات جادهای را شایعترین عامل بروز آن در سراسر خاک ایران معرفی کرد، هرچند که آسیبهای ناشی از زلزله و سایر حوادث نیز در این چارچوب قرار میگیرند.
خاتمی با صراحت اعلام کرد که آمار و ارقام دقیق هزینههای سالانه ناشی از تروما در دسترس قرار ندارد، اما با اطمینان کامل بیان داشت که این هزینهها طبیعتا کمرشکناند و بار سنگینی بر دوش نظام بهداشت و درمان میگذارند. برای دستیابی به ارقام واقعی، ضرورت دارد مراجعه به وزارت بهداشت و مجموعه درمان صورت گیرد، چرا که محاسبه مجموع هزینه نیازمند بررسی جداگانه و تجمیع هزینههای هر بخش است.
از منظر وی، یکی از چالشهای اصلی در سالهای گذشته، عدم تحقق طرح تأسیس مرکز تخصصی ترما در تهران بوده است، طرحی که در دوره شهرداری آقای قالیباف مطرح شده اما به نتیجه مطلوب نرسیده است. در حال حاضر بسیاری از مصدومان در بیمارستانهای عمومی بستری میشوند، در حالی که منطق پزشکی و تجربههای جهانی اقتضا میکند مراکز متمرکز و متخصص برای پذیرش و درمان این بیماران ایجاد گردد.
خاتمی به تجربههای بینالمللی در حوزه درمان آسیبهای ستون فقرات اشاره کرد و بیان داشت که در کشورهای مختلف مراکزی با عنوان اسپاینال سنتر به طور فعال کار میکنند؛ وی خود از تعدادی از این مراکز بازدید کرده و نتیجه گرفته که ارائه خدمات درمانی تخصصی در بستر متمرکز، مدل کارآمدی است. بیمارستان میلاد تهران نیز در گذشته برای تبدیل به مرکز تخصصی آسیبهای نخاعی برنامهریزی شده بود، اما این مسأله هم به شکل انتظار پیش نرفت، هرچند که مستشفى میلاد امروزه خدمات درمانی خوبی ارائه میدهد.
ضرورت تغییر رویکرد از درمان پراکنده به مدل متمرکز، نه تنها در ترمای غیرجنگی، بلکه در مدیریت آسیبهای جنگی نیز حس میشود. خاتمی با اشاره به ماهیت متغیر جراحتهای ناشی از درگیریهای نظامی، توضیح داد که شدت و نوع آسیبها مستقیما به شیوه و ماهیت درگیری بستگی دارد؛ جنگ ایران و عراق عمدتا زمینی بود، در حالی که در جنگهای معاصر بمبارانهای هوایی نقش پررنگی ایفا میکنند و الگوی جراحتها را دگرگون میسازند. در مواردی نظیر بمبارانهای گسترده و تخریب شهری، حجم آسیبها ممکن است به حدی برسد که شرایط رسیدگی به مصدومان را به طور بنیادین تغییر دهد، بنابراین ارزیابی شدت ترماهای جنگی بدون در نظر گرفتن نوع جنگ و شیوه حملات، امکانپذیر نیست.
تحلیل وضعیت موجود نشان میدهد که فاصله بین نیازهای واقعی نظام درمان و امکانات موجود، همچنان شکاف عمیقی دارد؛ تمرکز بر پیشگیری از تصادفات جادهای در موازنه با تقویت زیرساختهای درمانی تخصصی، میتواند در بلندمدت بار هزینهها را کاهش دهد و بقای مصدومان را تضمین نماید.
در نگاه کلی، راهکار اصلی عبور از بحران هزینهها و مدیریت ناکارآمد، تدوین یک استراتژی ملی یکپارچه است که در آن تأسیس مراکز تخصصی ترما، آموزش کادر انسانی متخصص، و یکپارچهسازی شبکههای اورژانس و بستری، به صورت همزمان و برنامهریزی شده پیش برود تا نظام بهداشت در برابر پدیدهای به نام تروما، مقتدری کامل یابد.