علت دزدی کودکان و روشهای مقابله با آن
کودک ۵ سالهتان از شما میخواهد در فروشگاه آبنبات بخرید. شما مخالف میشوید و توضیح میدهید که امروز تنها لوازم مورد نیاز هفته خریداری میشود. با این حال، وقتی او را در صندلی ماشین مینشاندید، آبنباتی در جیبش میبینید و خجالت میکشید. در چنین موقعیت، واکنش صحیح چیست؟ برای پاسخ باید به دلایل دزدی کودکان پی ببرید. در این مقاله به بررسی علل، سنین مختلف و روشهای برخورد مناسب پرداخته میشود.
علت دزدی کودکان چیست؟
۱. تکانشگری، ضعف خودکنترلی یا بیارادهبودن
معمولاً وقتی کودکان به ۶ یا ۷ سالگی میرسند، رفتار تکانهمحور و خودسرانه در آنها شکل میگیرد. پیش از این سن، برای کودک سخت است که با هوسهای لحظهای مقابله کند. например اسباببازی مورد علاقه را از مهدکودک به خانه میآورد یا در مهمانی شیرینیهای میز پذیرایی را بدون اجازه میخورد.
🔗 بیشتر بخوانید: پیسی (ویتیلیگو): انواع، علائم، علل و روشهای درمان
نکتهای که والدین را خشمگین میسازد، بیتوجهی کودک به ناپسند بودن کارش، عدم پشیمانی و عذرخواهی نکردن است. با این حال ریشه این رفتار ساده است: بخشهای مغز مسئول خودکنترلی و قضاوت اخلاقی هنوز به اندازه کافی رشد نکردهاند.
۲. عقده خودکمبینی کودک
این مشکل ریشه در روابط والدین و فرزند دارد. در خانوادههایی که والدین با کار یا تربیت فرزندان کوچکتر مشغولاند، کودک احساس محبت و مورد نیاز بودن نمیکند و از تنهای رنج میکشد. او سعی میکند با دزدی توجه والدین را به خود جلب کند.
🔗 بیشتر بخوانید: چطور با بچه ها حرف بزنیم؟ نکاتی که باید بدانید
۳. شناخت ناقص مالکیت
ممکن است فکر کنیم کودک از تولد با مفاهیم مالکیت آشناست، اما بسیاری از موارد دزدی نشان میدهد که با اخلاقیات به درستی آشنا نشدهاند. کودک ممکن است نفهمد چرا روسری مادر را میتوان از کمد برداشت اما نباید به کیف پول او دست زد.
۴. جنون دزدی (کلپتومانیا)
🔗 بیشتر بخوانید: فهرست کامل داروهای ضدافسردگی: انواع، نحوه عملکرد و عوارض سوءمصرف
کلپتومانیا تمایل بیمارانه به سرقت است. شیء دزدیده معمولاً برای کودک ارزشی ندارد؛ او اولین چیزی را که میبیند میگیرد و بلافاصله رهایش میکند یا فراموش میکند.
کلپتومانیای واقعی نادر است. کودک مبتلا دچار آسیب ارگانیک مغز است و دزدی به عنوان واکنشی شرطی نهادینه شده. آموزش در اینجا بیفایده است و باید از روانپزشک کمک گرفت، چون این یک اختلال روانپزشکی است.
۵. وادار شدن به دزدی
ممکن است همکلاسیها یا کودکان بزرگتر اخاذی کنند یا پول بگیرند. در این حالت کودک میترسد موضوع را به بزرگسالان بگوید. برخی کودکان نیز به 이유로 اعتیاد برای تهیه مواد پول دزدی میکنند.
وقتی کودکان دزدی میکنند، چه باید کرد؟
برخورد صحیح نیازمند توجه به سن کودک است. در ادامه روشهای مناسب برای گروههای سنی مختلف توضیح داده شده است.
۱. دزدی در سن پیشدبستانی
اصطلاح دزدی برای کودکان پیشدبستانی معنای جنایی ندارد، چون انگیزه مجرمانه ندارند. کودکان بسیار کوچک دزدی نمیکنند؛ تنها بدون اجازه اشیاء دیگران را میگیرند. آنها هنوز مفهوم مالکیت را درک نکردهاند، بنابراین گاهی اشیاء از خانه دوست یا فروشگاه به خانه میآورند.
برخورد صحیح
بر اساس پژوهشی از آکادمی روانپزشکی کودکان و نوجوانان آمریکا (AACAP) در سال ۲۰۱۷، والدین باید با کودکان پیشدبستانی درباره درک احساسات دیگران و بدی دزدی صحبت کنند.
اگر کودک ۲ یا ۳ سالهای چیزی از فروشگاه یا اتاق خواهر/برادر بگیرد، والدین باید صریحاً بگویند که ما بدون اجازه اشیاء دیگران را برنمیداریم. توضیح دهید که برای داشتن چیز از فروشگاه باید پول داد. از کودک بخواهید شیء را برگرداند یا خودتان آن را پس دهید. این واکنش کافی است؛ مجازات یا تنبیه لزومی ندارد. کودک در حال یادگیری است، بنابراین موضوع را پیچیده نکنید و عصبانی نشوید.
۲. دزدی در سن دبستانی
وقتی کودکان به سن مدرسه میرسند، دزدیدن اشیاء کوچک مانند برچسب یا اسباببازی رایج است. در بیشتر موارد کودکان بیاختیار و بدون تفکر در عواقب یا احساسات دیگران دزدی میکنند.
دزدی در این سن اغلب با دروغ-goوویی همراه است. وقتی گرفتار میشوند، حتی در حالت متلبسی، دروغ میگویند تا از تنبیه فرار کنند.
علت اصلی دزدی در سن دبستانی، اختلال کنترل تکانه است که در این دوره شایع میشود. کودکان به عواقب کارهای خود فکر نمیکنند.
برخورد صحیح
تحقیقات روانشناسان نشان میدهد که ایجاد قوانین خانوادگی چارچوبی فراهم میکند تا کودک بداند کدام رفتارها پذیرفتنی و کدام نه. قوانین میتواند بر اساس صداقت، اعتماد و احترام به اموال دیگران باشد. وقتی نقض میشوند، کودک میداند که تبعات انضباطی مناسب پیش میآید.
در سن دبستانی، گفتگوی جدی درباره اشتباه بودن دزدی ضروری است. از فرزند بخواهید شیء را به صاحبش برگرداند. توضیح دهید که برداشتن از فروشگاه بدون پرداخت درست نیست. اگر وسایل همکلاسی را آورده، با والدین و معلم تماس بگیرید. ماجرا را دراماتیک نکنید؛ تنها از کودک بخواهید شیء را بازگرداند. والدین و معلمان باید به صورت خصوصی با کودک صحبت کنند.
اگر فرزند وسایل یکی از اعضای خانواده را بدون اجازه برده، از او بخواهید آن را برگرداند و با نوشتن نامه عذرخواهی رفتارش را جبران کند. او را از زندان ترسانید یا بچèche بد نگویید. این کارها ضرر بیشتر از نفع دارند.
۳. دزدی در دوران نوجوانی و بلوغ

دزدیهای نوجوانان اغلب با تمایل به خرید چیزهای مد روز مرتبط است. هدف thường عضویت در گروه همسالان است. نوجوانانی با اراده ضعیف و اصول اخلاقی شکل نگرفته، بیشتر دزدی میکنند. دوستان نیز گاهی به دزدی تشویق میکنند.
حقیقت این است که اگر والدین مداخله نکنند، دزدی تا نوجوانی ادامه مییابد. نوجوانان میدانند دزدی بد است، اما باز هم انجام میدهند. برخی از هیجان لذت میبرند یا دچار کماعتمادی هستند. در بسیاری موارد دزدی فقط دورهای است، اما این به معنی بیاعتنایی والدین نیست.
برخورد صحیح
اگر دزدی نوجوان متوجه شدید، باید درباره دلایل اخلاقی و پیامدهای قانونی با او جدی گفتگو کنید. اگر پلیس تماس گرفت، آرامش خود را حفظ کنید. او از نظر قانون هنوز کودک است (کمتر از ۱۸ سال). دستگیری پیامد طبیعی و مؤثری است. بهتر است الان درس بگیرد، نه وقتی بزرگتر شود و سوپیشینه کیفری داشته باشد.
اگر نوجوان پول یا اشیاء از شما دزدیده، پس از گفتگو به او یادآوری کنید که به او اعتماد دارید. اجازه دهید کارش را جبران کند یا پول را بازگرداند. در این سن، فریاد کشیدن یا گرفتن امتیازها کارآمد نیست. اگر اعتماد خود را از دست دادهید، به طور منصفانه آزادی او را محدود کنید و برنامهای برای بازسازی اعتماد تدوین کنید.
اگر فرزندم به دزدی ادامه داد، چه کنم؟
آیا تلاش کردهید فرزند را به خاطر دزدی تنبیه کنید، اما او ادامه میدهد؟ نفس عمیق بکشید و آرام بمانید؛ شما تنها نیستید. علت دزدی گاهی مشکلات جدیتری است که نیاز به رویکرد متفاوت دارد.
اگر کودک دچار تروما شده و دزدی کند، با چالش جدی مواجه هستید. باید از کارشناس سلامت روان کمک بگیرید. دزدی کودکان قربانی آزار یا با شرایط چالشبرانگیز (مانند فرزندخواندگی) اغلب واکنشی آسیبزاست. آنها ناخودآگاه دزدی میکنند تا احساس امنیت پیدا کنند. ممکن است همه چیز را از دست داده باشند و احساس کنند باید هرچه میتوانند بگیرند.
در این شرایط نیز باید به فرزند یادآوری کنید که دزدی درست نیست و اشیاء باید برگردانده شوند. اگر اعتماد ندارید، از لغو برخی امتیازها استفاده کنید.
شما بگویید
وقتی علت دزدی کودکان مشکل جدیتری است، کمی دلسوزی کمک میکند. تنبیه و زور را فراموش کنید. هدف این نیست که کودک بد حسی کند، چون او الان با احساسات بد درگیر است. شما باید در کنار او باشید، نه در برابرش. کودکان کوچکتر به آموزش نیاز دارند. به نوجوانان بگویید که آنها را دوست دارید، این رفتار درست نیست و شما به آنها کمک خواهید کرد.
آیا تا به حال با مشکل دزدی کودکان روبرو شدهاید؟ به نظر شما در چنین شرایطی بهترین کار چیست؟