توکلی: شناسایی زودهنگام کودکان آسیبپذیر نیازمند همکاری بینبخشی است

به گزارش آفتاب وطن
در حاشیه پویش دوم حمایت از حقوق کودکان در نظام سلامت، نادر توکلی رئیس دانشگاه علوم پزشکی ایران تصویری تلخ از واقعیت پنهان کودکآزاری ترسیم کرد و تأکید کرد که بیمارستانها تنها نوک کوه یخ را نشان میدهند. او گفت بسیاری از کودکان قربانی آزار و بیحمایتی هرگز به مراجع درمانی نمیرسند و بنابراین شناسایی زودهنگام در سطح محله و خانواده حیاتی است. توکلی افزود که مسئولیت اجتماعی از سوی دانشگاهها و وزارت بهداشت ایجاب میکند تا با رویکرد علمی و مشارکت بینبخشی پروتکلهای پیشگیری بهروز شوند و مددکاران اجتماعی به عنوان نقطه عطف خدمات سلامت تقویت گردند.
تحول حوزه مددکاری در دو دهه اخیر نشان داده که حضور مددکاران با رویکرد علمی باعث آرامشبخشیدن فضای درمان، تسریع گردش کار و افزایش رضایت میشود. در سالهای اخیر و بهویژه در دوران کرونا و شرایط جنگی، این نقش بیش از پیش آشکار شده و پازل ارائه خدمات را تکمیل کرده است. توکلی با اشاره به کتابهای مرجع طب اورژانس یادآور شد که فصلهای کامل برای نشانههای شکاکت کودکآزاری وجود دارد اما چالش اصلی عدم داشتن نظام ثبت دادههای معتبر و کمبود اطلاعات موثق است.
تحلیل میانی شکاف بین آمارهای بیمارستانی و واقعیت جامعه نشان میدهد که سیاستگذاریهای کلان بدون نگاه محلهمحوری و بهرهگیری از ظرفیت سازمانهای مردمنهاد ناقص خواهد ماند. تجربه پیشگیری از خودکشی که با تشکیل قرارگاههای مدیریت موفق بوده است، میتواند الگوی قابل تکراری برای حفاظت از کودکان باشد.
توکلی همچنین بر ضرورت حساسسازی مراقبان مدارس و هماهنگی با آموزشوپرورش تأکید کرد و گفت جایگاه خالی همکاران آموزشوپرورش در این جلسه نگرانکننده است. او پیشنهاد داد که همایشهای تخصصی برای شناخت زنگهای خطر و روند پیگیری در مدارس برگزار شود و دانشگاه علوم پزشکی از آن حمایت خواهد کرد. حمایت اجتماعی و اقتصادی پس از ترخیص کودکان نیز از اولویتهای برنامههای آتی است.
در جمعبندی پایانی دستیابی به نظام جامع حمایت از کودکان نیازمند إرادۀ سیاسی، تدوین پروتکلهای یکپارچه، ثبت سیستماتیک دادهها و مشارکت فعال تمامی نهادها از خانواده تا مدرسه و بیمارستان است. این پویش میتواند نقطه عطفی برای تبدیل تعهدات کاغذی به اقدامات ملموس در سطح جامعه باشد.
استاندار تهران در پیام خود به این پویش تأکید کرد که شهرداری و ان شهرها موظفاند در کمیتههای محلهای نظارت بر اجرای پروتکلهای حمایت کودک را پیگیری کنند. او اضافه کرد که بودجهی اختصاصی برای تقویت تیمهای مددکاری موبایل در مناطق فرسوده و حاشیهنشین در طرح برنامهریزی ششم توسعه پیشبینی شده است.
نماینده سازمان بهزیستی در پنل تخصصی اعلام کرد که خط تلفنی ۱۲۳ برای گزارش موارد سوءاستفاده از کودک در سطح شهر تهران با سیستم هشداردهی هوشمند مجهز شده و اکنون قادر است در کمتر از دو ساعت تیم مراجعه را به آدرس مخاطب راهنمایی نماید. این سامانه همچنین پروندههای پرخطر را به طور خودکار به مراجع قضایی و پلیس امنیت اخلاقیمتصل میسازد.
استادان گروه روانشناسی کودک دانشگاههای تهران و بهشتی در بیانیه مشترکی خواستار تدوین یک کتابچه راهنمای واحد برای معلمان، مشاوران مدرسه و پرستاران بهداری شدند تا نشانههای اولیه آسیب روانی و جسدی را با یک زبان مشترک شناسایی و گزارش دهند. آنها همچنین بر ضرورت آموزش مهارتهای والدیت مثبت در کلاسهای پیش از ازدواج و در مراکز بهداشت تأکید کردند.