طرح ساماندهی فضای مجازی در کمیته تخصصی مجلس در حال بررسی؛ عنوان نهایی هنوز مشخص نیست

به گزارش آفتاب وطن، فرآیند قانون‌گذاری در مورد کنترل و نظارت بر بستر‌های دیجیتال کشور وارد فاز جدیدی شده است که توجه افکار عمومی و فعالان حوزه رسانه را به خود جلب کرده است.

سخنگوی کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با خبرنگاران اعلام کرد که طرحی مرتبط با سامانده‌ی در عرصه صوت و تصویر فرا‌گیر، به طور اختصاص در بخش نمایش خانگی، در حال حاضر در کمیته تخصصی این کمیسیون مورد بررسی و تدقیق قرار گرفته است. او تاکید کرد که عنوان نهایی این طرح هنوز به تصویب نرسیده و ممکن است در مراحل آتی تغییری یابد.

این طرح که ابعادی فرا‌تر از یک مصوبه معمولی دارد، به دنبال تنظیم چارچوب‌های حقوقی و اجرایی برای پلتفرم‌های ارائه محتوای سمعی و بصری در محیط خانه‌هاست. کارشناسان می‌گویند که ورود قانون‌گذار به این حوزه، پیامد‌های مستقیمی بر روی اقتصاد دیجیتال، حریم خصوصی کاربران و رسانه‌ای کشور خواهد داشت.

روال قانونی‌سازی در مجلس نشان می‌دهد که طرح‌های این سطح معمولا پس از عبور از کمیته تخصصی، در جلسات عمومی کمیسیون و سپس صحن علنی مورد بحث قرار می‌گیرند. تجربیات قبلی حاکی از آن است که محتوای طرح‌ها در این مسیر دچار تغییرات جوهری می‌شود تا تعادل بین نیاز‌های امنیتی، فرهنگی و اقتصادی برقرار گردد.

محل تمرکز اصلی این طرح، بخش نمایش خانگی است که در سال‌های اخیر با رشد پلتفرم‌های استریمینگ و شبکه‌های اجتماعی، به یکی از پرمخاطب‌ترین فضا‌های مصرف محتوای دیجیتال تبدیل شده است. نظارت بر این بستر‌ها نیازمند مکانیزم‌هایی است که هم کارایی داشته باشند و هم مانع از ایجاد محدودیت‌های بی‌جهت برای تولیدکنندگان و مخاطبان شوند.

مراحل آتی بررسی این طرح در کمیسیون فرهنگی، احتمالا شامل دعوت از ذی‌نفعان مختلف از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیما، و نمایندگان صنعت محتوای دیجیتال خواهد بود. نظرات این فعالان می‌تواند بر شکل نهایی مصوبه تأثیر گذار باشد.

در نهایت، مشخص شدن سرنوشت این طرح به توافق‌های نهایی در صحن علنی مجلس وابسته است. تا آن زمان، فعالان حوزه رسانه و مخاطبان در انتظار شفافیت بیش‌تر در مورد ابعاد و پیامد‌های این سامانده‌ی هستند که می‌تواند آینده تعامل ایرانیان با فضای مجازی را رقم بزند.

فعالان حقوق دیجیتال و نمایندگان صنعت محتوای آنلاین نگرانی خود را از ابهام در متن طرح اعلام کرده و درخواست کرده‌اند که مکانیزم‌های شفاف و عادلانه برای نظارت بر پلتفرم‌ها تدوین شود تا از سانسور بی‌رویه جلوگیری گردد.

کارشناسان اقتصاد دیجیتال پیش‌بینی می‌کنند که تصویب نهایی این قانون می‌تواند بر مدل‌های کسب‌وکار سرویس‌های استریمینگ و شبکه‌های اجتماعی تأثیر مستقیم بگذارد و به تبع آن، تنوع محتوای در دسترس مخاطبان ایرانی را تحت‌تأثیر قرار دهد.

بر اساس روال قانون‌گذاری، پس از نهایی‌سازی متن در کمیته تخصصی، طرح به جلسه عمومی کمیسیون فرهنگی و سپس به صحن علنی مجلس ارجاع داده خواهد شد تا در صورت کسب اکثریت رأی، به قانون تبدیل گردد.